7h30 sáng 29/3, Kenta Fuji, 48 tuổi, chở theo hàng chục chiếc kẹp, túi xốp và áo thun đến Công viên 30/4, phường Bến Thành đứng chờ các tình nguyện viên.
Khoảng 30 phút sau, nhóm gần 20 người gồm nhiều quốc tịch đã có mặt đông đủ. Họ mặc áo khoác, đeo găng tay, cầm kẹp tỏa ra các lối đi, bãi cỏ để thu gom chai nhựa, vỏ kẹo. Kenta Fuji đi phía sau cùng, kiên nhẫn cúi nhặt những mảnh rác nhỏ, lưng áo ướt đẫm mồ hôi dưới nắng.
Đến gần trưa, rác được buộc chặt thành từng cụm tại điểm tập kết. Người đàn ông sống ở phường An Khánh cúi đầu cảm ơn mọi người. Đây là công việc anh đã duy trì vào mỗi sáng Chủ nhật suốt 10 năm qua, bất chấp nắng mưa.
Anh Kenta Fuji cùng tình nguyện viên thu dọn rác ở Công viên 30/4, TP HCM, sáng 29/3. Ảnh: Ngọc Ngân
Năm 2015, trong chuyến du lịch Đông Nam Á, Kenta Fuji - doanh nhân quê Fukuoka, Nhật Bản - dừng chân tại Việt Nam. Ngay khi rời sân bay, Kenta cảm nhận được nhịp sống "như không đứng yên" của nơi này. Mọi thứ diễn ra ngay sát mặt đường, xe máy nối nhau, hàng quán bày kín vỉa hè. Hôm sau, đứng trước khách sạn, anh mất gần nửa giờ chọn món vì chỉ trong vài chục mét đã có đủ bún bò, bún riêu, phở, bánh mì, cà phê. Vỉa hè dày đặc âm thanh, tiếng dao thớt, tiếng nước sôi ùng ục, tiếng gọi mời khách chen lẫn tiếng rao.
"Sự ồn ào, sôi động đối lập hoàn toàn với cuộc sống quy củ nhưng dễ nhàm chán ở Nhật Bản. Tôi lập tức yêu Việt Nam và nghĩ mình phải ở lại", anh kể.
Trong tuần đầu ở TP HCM, Kenta thường đi bộ buổi tối trên cầu vượt. Đường phố đông đúc, đèn vàng hắt xuống mặt đường, nhưng ở các góc khuất, chai nhựa, vỏ lon vẫn vương vãi. Anh liền tiện tay cúi xuống nhặt. Từ thói quen cá nhân, anh đăng bài lên mạng xã hội, rủ thêm người làm cùng. Anh đăng bài trên Facebook, mong có vài người đến nhặt cùng, đồng thời kết nối bạn bè. Ở Nhật Bản, hoạt động này khá phổ biến, gọi là gomi hiroi (nhặt rác). Trẻ em được tham gia từ trường học, vừa dọn dẹp vừa gắn kết cộng đồng.
Buổi nhặt rác tập thể đầu tiên của Kenta diễn ra vào mùa thu năm 2015, hơn 40 người đã đến hưởng ứng. Nhóm tản ra dọc Công viên Hoàng Văn Thụ, Công viên 23/9 để dọn dẹp. Từ đó, lịch trình được cố định, mỗi buổi có 20-40 người tham gia. Kenta tự bỏ tiền túi in áo đồng phục, mua dụng cụ. Đến nay, hoạt động đã thu hút hơn 5.000 lượt người tham gia, chủ yếu là giới trẻ Việt và cộng đồng người nước ngoài.
Kenta kể, nhiều người không quản ngại lặn lội từ Bình Dương, Long An lên TP HCM lúc sáng sớm để tham gia. Sang năm thứ ba, anh bắt đầu thấy nhiều gia đình Việt đưa con nhỏ đi cùng. Anh ấn tượng nhất với một ông bố để mặc con trai loay hoay gắp chiếc chai nhựa kẹt dưới ghế đá. Người bố không làm thay, chỉ đứng cạnh khích lệ con làm đến cùng.
"Tôi nhận ra nhặt rác không chỉ là làm sạch một con đường, mà là cách chúng ta học việc gìn giữ không gian chung", anh nói.
Anh Kenta Fuji (áo trắng, bìa phải) cùng đội tình nguyện dọn rác ở Công viên 30/4, TP HCM, sáng 29/3. Ảnh: Ngọc Ngân
Với cộng đồng người nước ngoài, Kenta Fuji nói anh cũng như nhiều bạn bè quốc tế đều muốn làm điều gì đó để cảm ơn Việt Nam vì đã cho họ cơ hội sống và phát triển ở đất nước này. Người đàn ông nhắc đến từ "On" trong văn hóa Nhật Bản - chỉ những cái "ơn" mà một người nhận được từ cộng đồng, đòi hỏi ý thức phải đáp lại. Có gia đình và sự nghiệp ổn định sau 10 năm sống tại Việt Nam, Kenta cảm thấy mình đang "nhận" nhiều hơn "cho".
Đồng hành cùng Kenta hơn một năm qua, Alex, một người Mỹ, sống tại Việt Nam 9 năm cho biết, ban đầu anh nản lòng khi thấy rác lại xuất hiện chỉ vài giờ sau khi dọn. Nhưng theo thời gian, tình trạng này giảm hẳn, người đi đường cũng có ý thức hơn.
"Kenta rất bận rộn. Có hôm chỉ còn một tiếng trước ca làm, anh ấy vẫn tranh thủ đến nhặt rác đúng giờ. Chúng tôi được truyền cảm hứng mạnh mẽ bởi sự bền bỉ đó", Alex nói.
