Khoa học

Một hệ hành tinh kỳ quái đang thay hình đổi dạng

TOI-201 là một ngôi sao loại F màu trắng vàng, nóng và sáng hơn Mặt Trời.

Các nhà khoa học đã phát hiện ra 2 hành tinh - một siêu Trái Đất và một Sao Mộc ấm - quay quanh ngôi sao này, cùng với một sao lùn nâu.

Đáng chú ý, một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances cho thấy hệ TOI-201 đang thay hình đổi dạng.

Ảnh đồ họa mô tả một trong các hành tinh của hệ TOI-201 ở tiền cảnh và ngôi sao mẹ ở phía xa - Ảnh: SCI-NEWS

Ảnh đồ họa mô tả một trong các hành tinh của hệ TOI-201 ở tiền cảnh và ngôi sao mẹ ở phía xa - Ảnh: SCI-NEWS

Theo Sci-News, 3 thế giới trong hệ TOI-201 lần lượt được đặt tên là TOI-201b, TOI-201c và TOI-201d.

Trong đó, TOI-201d là một siêu Trái Đất đá, có kích thước lớn hơn Trái Đất khoảng 1,4 lần và khối lượng gấp khoảng 6 lần Trái Đất, với quỹ đạo quanh sao mẹ chỉ 5,8 ngày.

TOI-201b được phân loại là Sao Mộc ấm, có khối lượng bằng khoảng một nửa Sao Mộc và quỹ đạo quanh sao mẹ mất 53 ngày.

TOI-201c là một sao lùn nâu, loại vật thể quá lớn để có thể là hành tinh, nhưng lại quá nhỏ để duy trì phản ứng tổng hợp hạt nhân trong lõi như một ngôi sao.

Vật thể này đang quay quanh sao mẹ với quỹ đạo hình elip rất thuôn dài, chu kỳ lên đến 8 năm.

Giáo sư Diana Dragomir (Đại học New Mexico -Mỹ), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết đây là thế giới gây thú vị nhất từng được phát hiện.

“Vì khối lượng của TOI-201c nằm gần ranh giới giữa hành tinh khổng lồ và sao lùn nâu, câu hỏi đặt ra là thiên thể này hình thành theo cách của một hành tinh hay giống như một ngôi sao” – Giáo sư Diana Dragomir nói.

Theo các nhà khoa học, một ngôi sao sẽ ra đời trực tiếp từ một đám mây khí bụi của vũ trụ, trong khi hành tinh ra đời từ đĩa bồi tụ của một ngôi sao.

Không chỉ sao lùn nâu, quỹ đạo của 2 hành tinh trong hệ cũng là hình elip thuôn dài. Kỳ lạ hơn, mặt phẳng quỹ đạo của chúng không trùng nhau như các hành tinh trong hệ Mặt Trời, điều gần như vô lý đối với các thế giới nằm cùng trong một đĩa khí bụi.

Sự khác biệt này đã khiến cả hệ "biến hình" ngay trước mắt người quan sát. Hiện tại chúng được phát hiện nhờ phương pháp quá cảnh, tức quan sát khi chúng đi ngang mặt ngôi sao mẹ theo góc nhìn từ Trái Đất.

Nhưng trong 200 năm nữa, chỉ có 2 trong 3 vật thể còn quá cảnh. Chưa kể, quỹ đạo nghiêng có với nhau đang khiến các hành tinh và sao lùn nhau từ từ kéo nhau vào những hướng mới.

Nhìn chung, sự tồn tại của hệ TOI-201 cho thấy quá trình hình thành và tiến hóa của các hệ hành tinh có thể phức tạp hơn chúng ta tưởng rất nhiều.

Các tin khác

Cá voi bơi lội tung tăng ở biển Mũi Né

Cá voi bơi lội tung tăng ở biển Mũi Né

Con cá voi xuất hiện, bơi lội tung tăng cách bờ chỉ vài trăm mét tại vùng biển Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng (Bình Thuận cũ) khiến du khách thích thú.
Meta sắp sa thải hàng nghìn người

Meta sắp sa thải hàng nghìn người

Meta được cho là sẽ bắt đầu đợt sa thải quy mô lớn đầu tiên vào ngày 20/5, mở đầu cho kế hoạch cắt giảm nhân sự kéo dài trong năm 2026 để tái cơ cấu cho AI.
iPhone 18 Pro lộ diện màu sắc mới

iPhone 18 Pro lộ diện màu sắc mới

Apple được cho là sẽ thay thế màu cam vũ trụ trên iPhone 17 Pro bằng tông đỏ rượu vang đậm mang tên Dark Cherry trên dòng iPhone 18 Pro.
Vì sao nhiều người thường thức giấc lúc 3 giờ sáng?

Vì sao nhiều người thường thức giấc lúc 3 giờ sáng?

Nhiều người từng thức giấc vào khoảng 3 giờ sáng và lo lắng rằng mình đang gặp vấn đề về giấc ngủ. Tuy nhiên theo các nhà khoa học, việc thức dậy giữa đêm thực chất là một phần hoàn toàn bình thường của chu kỳ ngủ.