Trong báo cáo chiến lược mới đây, Chứng khoán Maybank nhận định tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam theo bộ chỉ số của FTSE Russell đang đi đúng lộ trình, đồng thời đưa ra ước tính về quy mô dòng vốn tiềm năng nếu Việt Nam được đưa vào rổ thị trường mới nổi.
Dựa trên dữ liệu tại cuối 2024, FTSE Russell ước tính tỷ trọng của Việt Nam trong chỉ số FTSE EM All Cap Index có thể vào khoảng 0,4%, với 28 cổ phiếu đủ điều kiện được đưa vào rổ. Với tỷ trọng này, dòng vốn thụ động tiềm năng được ước tính đạt 0,8–1 tỷ USD. Trong khi đó, dòng vốn chủ động có thể cao gấp tới năm lần so với vốn thụ động.
Theo nhóm phân tích, cả tỷ trọng chỉ số lẫn số lượng cổ phiếu đủ điều kiện nhiều khả năng sẽ gia tăng theo thời gian, dựa trên quỹ đạo của các thị trường mới được nâng hạng gần đây như Trung Quốc (cổ phiếu loại A), Saudi Arabia hay Kuwait.
Báo cáo cũng nhấn mạnh ba thay đổi pháp lý quan trọng trong lộ trình nâng hạng của Việt Nam gồm: đưa vào vận hành cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch từ tháng 11/2024; bãi bỏ yêu cầu công bố thông tin công khai đối với các giao dịch thất bại; và triển khai mô hình môi giới toàn cầu, dự kiến từ tháng 2/2026.
Theo kế hoạch, FTSE Russell sẽ tiếp nhận ý kiến phản hồi của nhà đầu tư về mô hình môi giới toàn cầu trong kỳ rà soát tháng 3/2026 và trên cơ sở đó công bố lộ trình triển khai chính thức. Maybank kỳ vọng việc triển khai sẽ được thực hiện theo 3–5 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9/2026.
Ở chiều rủi ro, FTSE Russell gần đây thông báo tạm dừng việc bổ sung, loại bỏ và điều chỉnh tỷ trọng đối với cổ phiếu Indonesia trong kỳ rà soát tháng 3/2026. Diễn biến này được cho là làm phát sinh một rủi ro mới liên quan đến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và mức độ minh bạch thông tin cổ đông tại các thị trường đang trong lộ trình nâng hạng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng rủi ro này đối với Việt Nam là trong tầm kiểm soát. Theo đánh giá của đơn vị này, các ngưỡng công bố sở hữu cổ đông tại Việt Nam nhìn chung đã tương đối phù hợp với thông lệ quốc tế, thậm chí nghiêm ngặt hơn trong lĩnh vực ngân hàng. Yêu cầu tối thiểu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng chỉ thấp hơn nhẹ so với một số quốc gia trong khu vực.
Nhóm Maybank đồng thời cho rằng khi nâng hạng thị trường là một trong những ưu tiên kinh tế quan trọng, Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục thực hiện các cải cách pháp lý cần thiết, bao gồm các nội dung liên quan đến giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), công bố tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và việc thành lập đối tác bù trừ trung tâm (CCP), qua đó hỗ trợ nâng cao tỷ trọng và mở rộng phạm vi cổ phiếu đủ điều kiện trong rổ chỉ số thị trường mới nổi.
