Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp, nhiều người trẻ thường cảm thấy bối rối với bài toán quản lý tiền bạc. Một khảo sát với hơn 1.000 người Mỹ trong độ tuổi 18-34 cho thấy: Có tới 42% không tiết kiệm hoặc đầu tư, và khoảng 24% chỉ giữ tiền mặt thay vì gửi tiết kiệm hoặc tìm cách để “tiền đẻ ra tiền”.
Theo các chuyên gia, điều này phần nào phản ánh tâm lý bất an về tài chính khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Tuy nhiên, nếu không xây dựng thói quen tài chính đúng từ sớm, người trẻ rất dễ mắc những sai lầm có thể ảnh hưởng lâu dài tới khả năng tích lũy tài sản.
1. Đừng tự coi mình là kẻ ngoại đạo với thị trường đầu tư
Một trong những sai lầm lớn nhất của người trẻ là chỉ tập trung tiết kiệm mà không đầu tư. Theo chuyên gia Douglas Boneparth, việc chỉ để tiền nằm trong tài khoản tiết kiệm rất khó giúp đạt được các mục tiêu tài chính dài hạn. Ông cho rằng đầu tư chính là “chìa khóa để đạt được tự do”.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Ví dụ, nếu một người đầu tư 1.000 USD (khoảng 25 triệu đồng) với lợi suất trung bình 7% mỗi năm và tiếp tục bổ sung 100 USD (khoảng 2,5 triệu đồng) mỗi tháng, sau 10 năm số tiền có thể tăng lên hơn 19.000 USD (gần 480 triệu đồng). Nếu duy trì trong 30 năm, con số này có thể vượt 130.000 USD (khoảng 3,3 tỷ đồng) nhờ hiệu ứng lãi kép. Những con số này cho thấy thời gian là yếu tố cực kỳ quan trọng trong quá trình tích lũy tài sản.
Vì vậy, các chuyên gia khuyên người trẻ nên bắt đầu đầu tư càng sớm càng tốt, ngay cả khi số tiền ban đầu nhỏ. Một cách phổ biến là tham gia các chương trình tiết kiệm hưu trí do công ty cung cấp hoặc các tài khoản đầu tư dài hạn. Việc đầu tư đều đặn theo thời gian giúp tài sản tăng trưởng bền vững và giảm áp lực phải “chạy đua” kiếm tiền ở giai đoạn sau của cuộc đời.
2. Đừng đặt cược vào một vài cổ phiếu riêng lẻ
Sai lầm thứ hai mà nhiều người trẻ mắc phải là chỉ tập trung đầu tư vào một vài cổ phiếu riêng lẻ. Trong khảo sát, khoảng 24% người trẻ cho biết họ ưu tiên đầu tư vào cổ phiếu cá nhân hơn là các loại tài sản khác như trái phiếu hay quỹ ETF.
Theo chuyên gia tài chính Kamila Elliott, việc chọn một số ít cổ phiếu để đầu tư có thể khiến danh mục trở nên rủi ro. Khi tài sản phụ thuộc quá nhiều vào kết quả kinh doanh của một vài công ty, nhà đầu tư sẽ dễ bị ảnh hưởng nếu những doanh nghiệp đó gặp khó khăn.
Đặc biệt, trong những năm gần đây, nhiều cổ phiếu công nghệ lớn tăng trưởng mạnh khiến người trẻ có xu hướng nghĩ rằng chỉ cần chọn đúng một vài mã cổ phiếu “hot” là có thể kiếm lợi nhuận cao. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo cho tương lai.
Thay vì đặt cược vào một vài cổ phiếu, người trẻ nên đa dạng hóa danh mục đầu tư. Điều này có thể thực hiện thông qua các quỹ ETF hoặc quỹ chỉ số theo dõi thị trường, vốn cho phép nhà đầu tư sở hữu một danh mục gồm hàng trăm doanh nghiệp khác nhau với chi phí thấp. Khi danh mục được phân bổ hợp lý, biến động của từng cổ phiếu riêng lẻ sẽ ít ảnh hưởng hơn đến toàn bộ tài sản.
3. Tránh tư duy tài chính quá ngắn hạn
Nhiều người trẻ thường bị ảnh hưởng bởi biến động của thị trường và có xu hướng thay đổi quyết định đầu tư liên tục mỗi khi giá tài sản lên xuống.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Theo Kamila Elliott, việc theo dõi thị trường quá thường xuyên có thể khiến nhà đầu tư trở nên lo lắng và dễ đưa ra những quyết định thiếu kiên nhẫn. Khi nhìn thấy tài sản biến động từng ngày, nhiều người có xu hướng bán ra hoặc thay đổi chiến lược chỉ vì lo sợ rủi ro ngắn hạn.
Các chuyên gia cho rằng cách tiếp cận hiệu quả hơn là xây dựng kế hoạch dài hạn và kiên trì với chiến lược đó. Sau khi đầu tư, nhà đầu tư không nhất thiết phải kiểm tra tài khoản liên tục. Việc “đầu tư rồi để đó” trong thời gian dài có thể giúp giảm áp lực tâm lý và hạn chế những quyết định mang tính cảm xúc.
Douglas Boneparth nhấn mạnh rằng kỷ luật và sự nhất quán là yếu tố quan trọng nhất trong hành trình xây dựng tài sản. Không cần phải sử dụng những chiến lược đầu tư phức tạp, chỉ cần duy trì thói quen tiết kiệm và đầu tư đều đặn theo thời gian, kết quả tài chính dài hạn vẫn có thể rất tích cực.
4. Luôn chuẩn bị quỹ dự phòng trước khi đầu tư
Bên cạnh việc khuyến khích đầu tư, các chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của quỹ dự phòng. Theo Kamila Elliott, nhiều người trẻ cảm thấy ngại đầu tư vì lo sợ sẽ cần tiền gấp cho các tình huống bất ngờ.
Để giải quyết nỗi lo này, các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên xây dựng quỹ dự phòng tương đương khoảng 6 tháng chi phí sinh hoạt. Khi có khoản dự phòng đủ lớn, nhà đầu tư sẽ cảm thấy yên tâm hơn khi đưa tiền vào các kênh đầu tư dài hạn.
Quỹ dự phòng đóng vai trò như lớp đệm tài chính giúp mỗi người vượt qua những giai đoạn khó khăn như mất việc, chi phí y tế bất ngờ hoặc các biến cố cá nhân. Khi nền tảng tài chính đã ổn định, việc đầu tư sẽ trở nên dễ dàng và bền vững hơn.
(Theo CNBC)
