Phân khúc nào hưởng lợi trước biến động giá dầu?
Theo Chứng khoán MB (MBS), chuỗi giá trị ngành dầu khí đang phản ứng khác nhau trước biến động của giá dầu. Trong đó, phân khúc thượng nguồn được đánh giá là hưởng lợi trực tiếp và rõ rệt nhất khi giá dầu duy trì trên ngưỡng hòa vốn.
Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả khai thác mà còn thúc đẩy các quyết định đầu tư mới. Đồng thời, trong bối cảnh an ninh năng lượng được đặt lên hàng đầu và trữ lượng suy giảm, hoạt động thăm dò – khai thác (E&P) có xu hướng gia tăng, qua đó kéo theo nhu cầu dịch vụ dầu khí và cải thiện khối lượng công việc tồn đọng (backlog) toàn ngành.
Vì vậy, thượng nguồn thường đóng vai trò dẫn dắt chu kỳ và có mức độ nhạy cao nhất với giá dầu, đồng thời cũng là nhóm ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận mạnh khi thị trường thuận lợi.
Ở chiều khác, phân khúc trung nguồn dù cũng được hưởng lợi từ xu hướng tăng của giá dầu nhưng mức độ tác động thấp hơn và mang tính ổn định hơn. Giá dầu đi lên kéo theo giá khí và cước vận tải tăng, qua đó hỗ trợ doanh thu và duy trì dòng tiền, đặc biệt khi phần lớn hoạt động được đảm bảo bởi các hợp đồng trung và dài hạn.
Tuy nhiên, do chịu ràng buộc bởi cơ chế điều tiết giá cũng như đặc thù hợp đồng, dư địa tăng trưởng của nhóm này không quá lớn. Nhìn chung, đây vẫn là phân khúc có tính phòng thủ tương đối, với mức biến động thấp hơn so với thượng nguồn.
Trong khi đó, hạ nguồn được hưởng lợi từ sự phục hồi của crack spread và xu hướng tăng của giá bán lẻ xăng dầu, qua đó hỗ trợ biên lợi nhuận trong ngắn hạn.
Dù vậy, nhóm này lại nhạy cảm hơn với chi phí đầu vào và rủi ro nguồn cung, đặc biệt khi giá dầu neo ở mức cao trong thời gian dài. Trong kịch bản bất lợi, biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp, khiến kết quả kinh doanh kém ổn định hơn so với hai phân khúc còn lại.
Nguồn: MBS
Lợi nhuận dầu khí quý I tăng hai tới ba chữ số
Dựa trên ước tính của MBS, các doanh nghiệp dầu khí được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận sau thuế tích cực trong quý I/2026 cũng như cả năm 2026, với động lực chính đến từ diễn biến giá năng lượng, hoạt động khai thác và vận tải.
Cụ thể, Tổng Công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (Mã: PVS) được dự báo đạt lợi nhuận quý I/2026 khoảng 480 tỷ đồng, tăng 44,7% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ backlog từ các dự án EPCi#1-3 thuộc Lô B đóng góp ngay từ đầu năm.
Tuy nhiên, tính chung cả năm 2026, lợi nhuận ước đạt 1.967 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 8,1%.
Đối với Tổng Công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ khoan Dầu khí (PV Drilling - Mã: PVD), lợi nhuận quý I/2026 được dự báo đạt 285 tỷ đồng, tăng 86,2%.
Kết quả này đến từ việc các giàn khoan PVD I, VI cùng bốn giàn đối tác bắt đầu ghi nhận hiệu quả từ các hợp đồng có giá thuê cao ký vào cuối năm 2025. Nhờ đó, lợi nhuận cả năm 2026 dự kiến đạt 1.211 tỷ đồng, tăng 16,7%.
Trong khi đó, Tổng Công ty Khí Việt Nam (Mã: GAS) được kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng ổn định với lợi nhuận quý I/2026 ước đạt 3.174 tỷ đồng, tăng 15,1% nhờ giá bán khí cải thiện. Lũy kế cả năm, lợi nhuận dự kiến đạt 13.227 tỷ đồng, tăng 15,9%.
Tương tự, Tổng Công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans - Mã: PVT) được dự báo đạt lợi nhuận quý I/2026 khoảng 256 tỷ đồng, tăng 19,1%.
Dù hoạt động vận tải chưa hoàn toàn sôi động trở lại, xu hướng tăng của giá thuê tàu trên thị trường quốc tế vẫn hỗ trợ tích cực cho kết quả kinh doanh. Theo đó, lợi nhuận năm 2026 ước đạt 1.220 tỷ đồng, tăng 17,5%.
Đáng chú ý, CTCP Lọc hóa Dầu Bình Sơn (Mã: BSR) là doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật nhất. Lợi nhuận quý I/2026 ước đạt 4.217 tỷ đồng, tăng mạnh 956,9% so với cùng kỳ, chủ yếu do nền so sánh thấp của năm trước.
Bên cạnh đó, crack spread phục hồi cùng với sản lượng ổn định đã hỗ trợ đáng kể cho lợi nhuận. Tính chung cả năm 2026, lợi nhuận dự kiến đạt 10.319 tỷ đồng, tăng 97,9%.
Cuối cùng, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - Mã: PLX) cũng được dự báo cải thiện kết quả kinh doanh khi giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng. Lợi nhuận quý I/2026 ước đạt 286 tỷ đồng, tăng 114,2% so với cùng kỳ.
Tuy vậy, mức tăng trưởng cả năm tương đối khiêm tốn, với lợi nhuận dự kiến đạt khoảng 2.770 tỷ đồng, tăng 2,8%.
Nguồn: MBS
Nhìn chung, theo MBS, ngành dầu khí bước vào năm 2026 với nhiều yếu tố hỗ trợ từ giá năng lượng, hoạt động khai thác và vận tải. Tuy nhiên, mức độ tăng trưởng lợi nhuận có sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp, phản ánh đặc thù riêng của từng phân khúc trong chuỗi giá trị.
