Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, cỏ mần trầu có tên khoa học Eleusine indica, là loài thực vật mọc hoang rất phổ biến ở Việt Nam. Người dân dễ dàng bắt gặp loại cỏ này ở bờ ruộng, ven đường, sân vườn hay những khu đất bỏ hoang.
Trong y học dân gian, mần trầu từ lâu đã được sử dụng như một vị thuốc lành tính, dễ kiếm và dễ dùng. Theo kinh nghiệm truyền lại, loại cỏ này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, làm mát cơ thể trong những ngày nắng nóng hoặc khi xuất hiện tình trạng “nóng trong”.
Không chỉ vậy, mần trầu còn được dùng để hỗ trợ tiêu hóa, giảm tình trạng táo bón nhẹ, đồng thời giúp cơ thể dễ chịu hơn khi bị rôm sảy hoặc sốt nhẹ. Đặc biệt, tác dụng lợi tiểu của loại cỏ này cũng được nhiều người biết đến, góp phần hỗ trợ đào thải độc tố qua đường tiết niệu.
Theo các nghiên cứu bước đầu, cỏ mần trầu chứa flavonoid, polyphenol và nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Đây là những chất có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ tế bào.
Một số thử nghiệm ghi nhận mần trầu có tác dụng hạ sốt, lợi tiểu nhẹ và hỗ trợ bảo vệ gan ở mức độ nhất định. Những phát hiện này phần nào lý giải vì sao dân gian thường sử dụng loại cỏ này khi cơ thể bị nóng hoặc gặp rối loạn tiêu hóa nhẹ.
Cách sử dụng phổ biến nhất là nấu nước uống từ toàn cây mần trầu, có thể dùng tươi hoặc phơi khô. Người dùng thường đun lấy nước uống trong ngày, khoảng 1-2 ấm, thay cho nước lọc.
Ngoài ra, mần trầu còn có thể kết hợp với một số nguyên liệu quen thuộc như râu ngô, mã đề để tạo thành các bài nước mát tăng hiệu quả thanh nhiệt, lợi tiểu.
Ở một số vùng quê, ngọn non của cây còn được dùng như một loại rau, chế biến trong bữa ăn hằng ngày.
Ngoài là một thức uống nhiều tác dụng, ở một số địa phương, nước nấu từ mần trầu còn được dùng để gội đầu làm sạch da đầu, giảm rụng tóc và mang lại cảm giác mát mẻ.
Tiến sĩ Phương lưu ý, việc sử dụng mần trầu cũng cần có chừng mực. Người có huyết áp thấp nên thận trọng, tránh uống quá nhiều vì có thể gây mệt mỏi, chóng mặt.
Bên cạnh đó, mần trầu chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa trong các bệnh lý gan, thận nặng. Người có bệnh nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
