Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ loạt vấn đề sau khi kiểm toán các tổ chức tài chính ngân hàng, trong đó có đầu tư không hiệu quả, nhiều đất trống bỏ hoang, xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025 không đạt, phân loại nợ chưa phù hợp...
Qua kiểm toán các tổ chức tài chính, ngân hàng, Kiểm toán Nhà nước cho biết: Năm 2024, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt góp phần kiểm soát lạm phát ở mức 2,7%, đảm bảo thanh khoản và an toàn hệ thống, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng, xử lý ngân hàng yếu kém, kiểm soát nợ xấu, đồng thời triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ, góp phần hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và an sinh xã hội.
Lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống tại thời điểm cuối kỳ báo cáo tháng 12/2024 là 8,03%, giảm khoảng 1,23%/năm so với cuối năm 2023. Các tổ chức tài chính, ngân hàng, bảo hiểm được kiểm toán cơ bản đảm bảo các chỉ tiêu an toàn trong hoạt động, kinh doanh có lãi, tỷ lệ nợ xấu nội bảng một số tổ chức tín dụng dưới 3%.
Tuy nhiên, một số mục tiêu của Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025” không đạt hoặc khả năng thực hiện và hoàn thành gặp nhiều khó khăn.
KTNN điểm danh một số đơn vị đầu tư không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp. Cụ thể, tại PVI, Công ty mẹ đầu tư 37,08 tỷ đồng vào cổ phiếu Ngân hàng TMCP Đông Á, đã xóa sổ kế toán khoản đầu tư theo quyết định của cấp có thẩm quyền; đầu tư 43,5 tỷ đồng vào Công ty CP Kinh doanh dịch vụ dầu khí, trích lập dự phòng tại 31/12/2024 là 39,41 tỷ đồng;
TCT Bảo hiểm PVI: đầu tư 167,97 tỷ đồng trái phiếu Công ty CP Sông Đà Thăng Long, trích lập dự phòng 100%; đầu tư 103,38 tỷ đồng tiền gửi tại Oceanbank chưa xác định được thời hạn thu hồi; góp vốn 6 tỷ đồng vào TCT Bảo dưỡng - sửa chữa Công trình dầu khí, trích lập dự phòng 2,68 tỷ đồng, từ năm 2011 đến nay không có lợi nhuận; TCT CP Tái bảo hiểm Hà Nội: đầu tư 120 tỷ đồng tiền gửi tại Oceanbank tiềm ẩn rủi ro về thu hồi nợ gốc;
Công ty CP Chứng khoán MB còn 6 khoản đầu tư cổ phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết 117 tỷ đồng (phát sinh từ trước thời điểm tái cấu trúc năm 2012), các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, trong đó 2 doanh nghiệp không cung cấp thông tin, không liên lạc được; 1 doanh nghiệp giao dịch trên sàn giao dịch UPCoM từ ngày 31/12/2024 nhưng thanh khoản kém, hiện đang bị hạn chế giao dịch.
Việc quản lý, sử dụng đất chưa hiệu quả, còn để trống hoặc không còn nhu cầu sử dụng song chưa được xử lý. Cụ thể, VDB có 5 cơ sở đất, diện tích khoảng 2,5ha để trống chưa xây dựng. BIDV có 28 cơ sở đất, diện tích khoảng 2ha đang trong quá trình nghiên cứu phương án sử dụng hoặc đang tạm khai thác trong thời gian chuẩn bị xây dựng công trình, chờ phê duyệt thanh lý/trả lại Nhà nước; BHXH Việt Nam có 25 cơ sở đất tại các BHXH tỉnh, thành phố không còn nhu cầu sử dụng, đã báo cáo Bộ Tài chính nhưng chưa được xử lý, bàn giao về địa phương.
Một số ngân hàng phân loại nợ chưa phù hợp. Kết quả kiểm toán điều chỉnh nhóm nợ tại một số ngân hàng. Ví dụ, BIDV giảm dư nợ nhóm 1 là 302,02 tỷ đồng, nhóm 3 là 3,86 tỷ đồng; tăng dư nợ nhóm 2 là 272,99 tỷ đồng, nhóm 4 là 13,98 tỷ đồng, nhóm 5 là 18,91 tỷ đồng…
Ngân hàng Chính sách xã hội còn các trường hợp cho vay chưa phù hợp đối tượng. Cụ thể, cho vay giải quyết việc làm đối với người lao động đã có việc làm ổn định, có thông tin tham gia bảo hiểm xã hội 391 trường hợp, tương ứng 20,76 tỷ đồng (đã thu hồi 375 trường hợp, tương ứng 19,83 tỷ đồng).
Kiểm toán cũng chỉ ra còn tình trạng chi bảo hiểm xã hội không đúng quy định. Cụ thể, chi hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho 2.128 trường hợp không đủ điều kiện với số tiền 115,13 tỷ đồng; thanh toán bảo hiểm y tế cho các cơ sở khám, chữa bệnh không đúng quy định 10,67 tỷ đồng.
Theo KTNN, còn tình trạng thanh toán chi phí dịch vụ kỹ thuật thận nhân tạo trong khi máy chạy thận nhân tạo chưa đảm bảo quy định về quản lý trang thiết bị y tế. Cụ thể, đến 31/12/2024, đã thanh toán 1.869,75 tỷ đồng, trong đó còn 1.198/4.330 máy chạy thận chưa được kiểm định (đến 29/10/2025, còn 330 máy).
