Theo chuyên gia tin đồn Yogesh Brar, một số thương hiệu di động do không thể đảm bảo đủ nguồn cung linh kiện đã buộc phải sử dụng chip nhớ tân trang cho các sản phẩm mới.
Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc các gã khổng lồ công nghệ như NVIDIA và Microsoft đang đổ hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu.
Các nhà cung cấp chip nhớ hàng đầu thế giới như Samsung, SK Hynix và Micron chuyển hướng sản xuất sang các dòng chip bộ nhớ băng thông cao (HBM) siêu lợi nhuận.
Hậu quả là nguồn cung chip nhớ tiêu dùng như DRAM và NAND bị thu hẹp đáng kể. Các nhà sản xuất điện thoại giờ đây phải tranh giành nguồn cung ít ỏi còn sót lại với mức giá bị đẩy lên rất cao.
Dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu TrendForce cho thấy giá một module DDR4 đã tăng từ dưới 3,2 USD đầu năm 2025 lên tới 64,5 USD vào cuối năm, tương đương mức tăng phi mã 1.922,8%. Cơ quan này dự báo giá sẽ tiếp tục leo thang trong năm 2026.
Rủi ro kỹ thuật và sự bùng nổ thị trường tái chế
Về mặt kỹ thuật, chip nhớ sẽ xuống cấp theo thời gian sử dụng. Một con chip mới xuất xưởng sở hữu 100% tuổi thọ, trong khi chip tân trang đã bị tiêu hao một phần đáng kể.
Dù có vượt qua các bài kiểm tra chất lượng trước khi lắp ráp, chúng vẫn có nguy cơ hỏng hóc sớm hơn dự kiến. Hơn nữa, chip cũ thường hoạt động thiếu ổn định dưới cường độ cao, dễ gây ra tình trạng giật lag.
Nếu người dùng giữ thói quen sử dụng một thiết bị trong nhiều năm, vấn đề tuổi thọ linh kiện sẽ sớm bộc lộ.
Theo 36kr, cơn khát linh kiện đã kích hoạt một thị trường thu mua rác thải điện tử cực kỳ sôi động tại Trung Quốc. Từ cuối năm 2025, giá thu mua điện thoại cũ đã tăng vọt.
Li Yidong, một người làm nghề thu mua lâu năm, cho biết các dòng máy Android giá rẻ từ 5-6 năm trước của OPPO hay vivo bỗng chốc có giá trị nhờ chứa chip nhớ LPDDR4X (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động công suất thấp).
Một chiếc Redmi 9A hỏng hiện được thu mua với giá hơn 200 NDT, trong khi máy mới chỉ khoảng 500-600 NDT.
Đáng chú ý, iPhone cũ lại bị giới thu mua bỏ qua do hệ điều hành khép kín, khó tái tận dụng linh kiện hơn nền tảng mã nguồn mở.
Tại khu chợ điện tử Hoa Cường Bắc (Thâm Quyến), điện thoại cũ được gom về các xưởng gia công. Công nhân sử dụng máy khò nhiệt để tháo chip nhớ khỏi bo mạch chủ, sau đó làm sạch, tẩy thiếc và đóng gói lại hoàn toàn bằng phương pháp thủ công.
Quy trình này tiềm ẩn nhiều sai số so với dây chuyền tự động hóa của nhà máy.
Ai đang tiêu thụ linh kiện cũ?
Theo tờ Caijing, khi được hỏi về việc sử dụng linh kiện tái chế, đại diện nhiều hãng phần cứng đều né tránh và khẳng định chỉ có "những bên khác" mới sử dụng.
Thực tế, các thương hiệu smartphone lớn thường tránh xa nguồn hàng này để bảo vệ hình ảnh thương hiệu. Tuy nhiên, các xưởng sản xuất nhỏ hay các cơ sở làm hàng nhái lại không có lựa chọn nào khác.
Bão giá chip nhớ đe dọa ngành smartphone, điện thoại dưới 100 USD bị 'khai tử'
Một điều bất ngờ là giá của chip tân trang không hề rẻ. Xu Feng, Giám đốc nghiên cứu và phát triển của một công ty phần cứng, cho biết giá chip tái chế chỉ thấp hơn một chút so với hàng mới.
Vấn đề cốt lõi là nếu không có hợp đồng cung cấp dài hạn, các nhà sản xuất nhỏ hiện nay dù có tiền cũng không thể mua được linh kiện mới.
Thị trường ngầm này cũng chứa đựng rủi ro cho chính giới buôn. A Cheng, một thợ thu mua tại Sơn Đông, đã tháo dỡ hơn 600 bo mạch chủ để chờ giá lên.
Tuy nhiên, khi giá bộ nhớ bất ngờ giảm nhiệt vào cuối tháng 3, anh hiện đang mắc kẹt với số linh kiện này vì không tìm được người mua.
Dù có những đợt giảm giá ngắn hạn, giới chuyên môn nhận định cuộc khủng hoảng chip nhớ vẫn chưa thể sớm kết thúc.
Ban lãnh đạo Micron dự báo tình trạng thiếu hụt nguồn cung sẽ kéo dài đến sau năm 2026.
Trong bối cảnh "vàng thau lẫn lộn", người dùng thông thường gần như không thể tự phân biệt được chiếc điện thoại mới của mình có đang mang một "trái tim" đã qua sử dụng hay không.
(Theo PhoneArena, 36kr)
