Người xưa có câu: "Lập hạ ăn ngũ bảo, ít phải chạy vào viện". Nghe thì có vẻ dân dã, nhưng đó lại là túi khôn của tiền nhân truyền lại. Tiết Lập hạ vừa sang, cũng là lúc chúng ta cần thay đổi chế độ ăn uống để cơ thể không bị "hụt hơi" trước cái nắng đổ lửa của mùa hè.
Lập hạ là ngày gì?
Trong 24 tiết khí, Lập hạ (thường rơi vào ngày 5/5 hoặc 6/5 Dương lịch) là thời điểm đánh dấu mùa hè chính thức bắt đầu.
Từ đây, ánh nắng mặt trời trở nên gay gắt hơn, nhiệt độ tăng cao và những cơn mưa rào cũng xuất hiện nhiều hơn. Theo Đông y, đây là lúc hỏa khí vượng nhất, dễ làm con người ta hao tâm tổn sức, đổ mồ hôi nhiều gây mất nước và mệt mỏi. Chính vì thế, việc ăn uống lúc này không chỉ là để no bụng, mà còn là để "bình ổn" lại cơ thể trước sự thay đổi khắc nghiệt của thời tiết.
Để vượt qua 3 tháng hè bình an, đừng quên dọn "Ngũ bảo" - 5 món ăn vàng này lên mâm cơm gia đình:
1. Trứng: Bồi bổ khí huyết, chống chọi cái oi nồng
Dân gian có câu: "Ăn trứng ngày Lập hạ, cả hè chẳng lo kiệt sức". Cái nóng đầu hè dễ khiến người già và trẻ nhỏ bị "chú hạ" - trạng thái người uể oải, chán ăn, gầy rộc đi. Quả trứng gà là món bổ rẻ nhất, lòng trắng bổ khí, lòng đỏ dưỡng huyết, tính tình ôn hòa, giúp cơ thể có thêm sức đề kháng để chống chọi với cái nắng gắt mà không lo bị nóng trong.
2. Măng non: Cứng cáp chân tay, sạch đường tiêu hóa
Măng lúc này đang độ tươi nhất. Người xưa quan niệm ăn măng ngày Lập hạ để "chân cứng đá mềm". Với lượng chất xơ dồi dào, măng giống như chiếc chổi quét sạch những độc tố tích tụ trong ruột, giúp cơ thể nhẹ nhõm, thanh thoát, không bị trì trệ bởi cái ẩm thấp của mùa hè.
3. Các loại đậu: Dưỡng tâm an thần, cả mùa bình an
Hạt đậu (như đậu Hà Lan, đậu ván) chính là "ngọc thực" của đất trời. Mùa hè hỏa khí vượng dễ làm con người bồn chồn, mất ngủ. Một bát cơm nấu cùng hạt đậu xanh mướt không chỉ giúp vỗ về hệ thần kinh, cho giấc ngủ sâu hơn mà còn mang ý nghĩa cầu chúc cho gia đình luôn viên mãn, tròn đầy.
4. Cá: Bổ não sáng mắt, cả năm dư dả
Lập hạ là lúc tôm cá dưới sông vào độ béo tốt. Thịt cá lành tính, nhiều đạm nhưng dễ tiêu, rất tốt cho hệ tim mạch vốn phải làm việc vất vả hơn dưới trời nắng nóng. Bát canh cá nấu ngót hoặc nấu đậu phụ không chỉ giải nhiệt mà còn giúp tinh thần minh mẫn. Ăn cá đầu mùa cũng là mẹo để cầu mong một năm "hành thông", dư dả.
5. Quả dưa, quả bí: "Máy cấp nước" tự nhiên cho cơ thể
Món cuối cùng chẳng đâu xa lạ là bí đao và dưa chuột. Trời nóng khiến mồ hôi vã ra, cơ thể hụt hẫng vitamin. Lúc này, miếng bí đao thanh mát hay quả dưa chuột giòn tan là cách bù nước hiệu quả nhất. Bí đao lợi tiểu, dưa chuột đẹp da - cả hai đều là những "vị thuốc" giải nhiệt cực phẩm có sẵn ngay trong căn bếp Việt.
Vì sao ngày Lập hạ nên ăn 5 món này?
Bởi đó là sự kết hợp hoàn hảo giữa "Thanh và Bổ". Chúng không quá béo, không quá hàn, vừa vặn để hóa giải mọi cái "khó" của mùa hè.
Cha ông ta luôn dạy: "Thuận thiên giả tồn", tức là sống thuận theo trời đất thì tự khắc bình an. Hôm nay ngày Lập hạ, đi làm về bạn hãy ghé chợ mua những thức quà mộc mạc này về nấu bữa cơm sum họp. Đó không chỉ là chuyện ăn uống, mà còn là cách chúng ta đưa sức khỏe và vận may vào nhà qua từng kẽ răng, miếng ăn.
Chúng không phải sơn hào hải vị gì, chỉ là những thứ bình dân ngoài chợ với giá vài đồng, nhưng lại giúp cơ thể chuyển mình êm ái giữa các mùa, ít bệnh tật, bớt phải đi viện.
Hôm nay Lập hạ, dù bận rộn đến mấy, bạn cũng đừng quên đưa "Ngũ bảo" này lên bàn ăn nhé.
Chúc bạn và gia đình một mùa hè dẻo dai, sảng khoái và tràn đầy năng lượng!
