Khám răng tình cờ phát hiện hẹp mạch máu não

ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết ông Tú nhập viện trong trạng thái tỉnh táo, không nhức đầu, chóng mặt hay đau tức ngực. Huyết áp cao làm tăng áp lực lên động mạch, có thể gây vỡ mạch máu não. Tình trạng này làm tổn thương thành động mạch, hình thành các cục máu đông có nguy cơ dẫn đến đột quỵ nhồi máu não.

Huyết áp tăng khi chỉ số lớn hơn hoặc bằng 140/90 mmHg. Nếu huyết áp tâm thu (chỉ số trên) xấp xỉ 200 mmHg, người bệnh có thể nhận thấy các dấu hiệu đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, đột ngột yếu, liệt mặt hoặc méo miệng, đau tức ngực gây khó thở hoặc ho ra máu, giảm thị lực... Ông Tú không biểu hiện triệu chứng, chỉ tình cờ phát hiện khi đi khám răng.

Bác sĩ chỉ định dùng thuốc ổn định huyết áp cho người bệnh. Kết quả chụp CT xác định động mạch cảnh trong phải hẹp 80%, hệ mạch vành hẹp nhẹ đến trung bình (20-60%) kèm vôi hóa nặng.

ThS.BS Trần Thúc Khang, Phó khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đây là trường hợp tổn thương mạch máu nhiều hệ thống trên nền xơ vữa động mạch. Động mạch vành (mạch máu nuôi tim) bị hẹp nhiều vị trí, nhưng ở mức độ trung bình, có thể điều trị nội khoa. Tuy nhiên, động mạch cảnh (cung cấp máu nuôi não) bên phải hẹp nặng, nếu không phẫu thuật giải quyết tổn thương xơ vữa gây hẹp thì nguy cơ tai biến mạch máu não cao. Bệnh nhân còn có tổn thương xơ hang phổi lan rộng do tiền sử lao phổi chưa điều trị đầy đủ - nguy cơ gây rủi ro trong lúc phẫu thuật.

Sau hội chẩn, êkíp phẫu thuật lột bỏ lớp nội mạc động mạch cảnh trong bị xơ vữa gây hẹp lòng mạch cho bệnh nhân. Theo bác sĩ Khang, có nhiều kỹ thuật bóc nội mạc động mạch cảnh như mở dọc động mạch, lột tổ chức xơ vữa và vá lại động mạch; kỹ thuật "lộn ngược" động mạch cảnh trong. Quá trình phẫu thuật cần đảm bảo tưới máu não xuyên suốt với sự hỗ trợ của thiết bị theo dõi độ bão hòa oxy não liên tục.

Êkíp cắt rời động mạch cảnh trong, lộn ngược, loại bỏ lớp nội mạc xơ vữa bên trong, sau đó cắm lại động mạch cảnh trong về vị trí ban đầu. Kỹ thuật này không dùng vật liệu vá nhân tạo, giúp giảm nguy cơ huyết khối sau mổ, giảm biến chứng chảy máu, giảm tỷ lệ tái hẹp, rút ngắn thời gian phẫu thuật.

Sau phẫu thuật, huyết áp bệnh nhân duy trì ổn định, không có tai biến thần kinh trong mổ, xuất viện sau 3 ngày.

Theo bác sĩ Khang, khoảng 70-75% trường hợp hẹp động mạch cảnh trong không có triệu chứng, được phát hiện tình cờ khi khám bệnh lý khác hoặc khi gặp biến chứng đột quỵ não. Người bệnh có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình bị xơ vữa động mạch hoặc bệnh mạch vành, hút thuốc lá, béo phì, uống nhiều rượu bia, mắc bệnh lý nền (tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường)... cần khám sức khỏe định kỳ.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi