Hai ngày qua, dư luận vẫn chưa hết bàng hoàng trước vụ cháy ô tô xảy ra chiều 1/5 tại xã Thăng Điền (TP Đà Nẵng) khiến hai thiếu niên tử vong, gồm em Dương Anh Kiệt (SN 2010) và em Trần Hữu Trí (SN 2009).
Tuy nhiên, khi nỗi đau từ vụ việc còn chưa nguôi ngoai, trên mạng xã hội lại xuất hiện một hiện tượng đáng lo ngại: hàng loạt hình ảnh được cho là của hai nạn nhân lan truyền chóng mặt, nhưng thực chất lại là sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra nhằm mục đích câu view.
Những bức ảnh hiện trường là sản phẩm của AI
Theo thông tin ban đầu, khoảng 15h20 ngày 1/5, một ô tô 5 chỗ do Võ Nguyễn Duy An điều khiển khi vào cây xăng tại xã Thăng Điền để đổ nhiên liệu thì bất ngờ bốc cháy dữ dội. Trên xe lúc này có hai thiếu niên là Kiệt và Trí, đều đang trên đường đi làm thêm.
Dù ngọn lửa nhanh chóng được khống chế, cả hai em đều không kịp thoát ra ngoài. Khi đưa được thi thể ra khỏi xe, các nạn nhân được phát hiện nằm ở khu vực ghế trước, cho thấy đã cố gắng tìm cách thoát thân trong những giây phút cuối cùng. Cơ quan chức năng xác định trên xe có chở nhiều pin và ắc quy đã sạc đầy, yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, hiện nguyên nhân cụ thể vẫn đang được điều tra, làm rõ.
Điều khiến nhiều người xót xa là hoàn cảnh của hai nạn nhân đều rất khó khăn. Cả Dương Anh Kiệt và Trần Hữu Trí đều đã nghỉ học từ trước, đi làm phụ giúp gia đình chứ không còn là học sinh đến trường. Thế nhưng, trái ngược với thực tế đó, trên mạng xã hội lại lan truyền nhiều hình ảnh hai thiếu niên mặc đồng phục học sinh, gương mặt sáng sủa, đứng cạnh nhau, kèm theo chú thích đây là hình ảnh của hai nạn nhân trong vụ cháy ô tô.
Các chuyên gia truyền thông khuyến cáo người dùng mạng xã hội cần tỉnh táo trước những nội dung lan truyền nhanh, đặc biệt là các hình ảnh không rõ nguồn gốc.
Những bài đăng này nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác, chia sẻ cùng nhiều bình luận bày tỏ sự thương cảm.
Tuy nhiên, theo xác nhận từ gia đình, những hình ảnh nói trên hoàn toàn không phải ảnh thật của hai em. Các chi tiết trong ảnh như khuôn mặt, ánh sáng, bố cục đều mang đặc trưng của hình ảnh được tạo bằng AI.
Việc gán ghép những bức ảnh này với danh tính nạn nhân không chỉ sai sự thật mà còn làm sai lệch bản chất câu chuyện, khi biến hai lao động nhỏ tuổi thành những “nam sinh đồng phục” nhằm tăng tính cảm xúc để thu hút tương tác.
Việc sử dụng hình ảnh AI trong các vụ việc thương tâm đang trở thành một dạng “câu view” đáng báo động trên mạng xã hội. Không ít trang, tài khoản cá nhân đã tận dụng sự chú ý của dư luận để đăng tải thông tin sai lệch, thậm chí chỉnh sửa, thêu dệt thêm nội dung xung quanh những bức ảnh này. Hệ quả không chỉ là gây nhiễu loạn thông tin mà còn vô tình làm tổn thương thêm gia đình các nạn nhân, những người đang phải chịu đựng mất mát quá lớn.
Mỗi lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng đều có thể tiếp tay cho tin giả lan rộng, biến bi kịch đời thực thành công cụ phục vụ mục đích câu tương tác.
Hiện Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng đang tiếp tục phối hợp các đơn vị nghiệp vụ khám nghiệm phương tiện, giám định nguyên nhân cháy nổ, đồng thời củng cố hồ sơ, điều tra làm rõ vụ việc để xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần tỉnh táo, tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống; không chia sẻ, phát tán các thông tin chưa được cơ quan chức năng kiểm chứng. Các trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến tình hình ANTT sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
