(Ảnh minh họa: UBND TP Hà Nội).
UBND TP Hà Nội vừa thông tin về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Lãnh đạo TP cho biết trước đây, Hà Nội xây dựng song song 2 hệ thống quy hoạch gồm Quy hoạch Thủ đô theo Luật Quy hoạch 2017 và Quy hoạch chung Thủ đô theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024. Sự tồn tại của hai hệ thống pháp lý khác nhau khiến nhiều nội dung thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức không gian đô thị, đồng thời chưa giải quyết triệt để các vấn đề như ùn tắc giao thông, ngập úng hay ô nhiễm môi trường.
Cơ sở pháp lý để xây dựng quy hoạch tổng thể mới là Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội Việt Nam, cho phép thành phố lập một quy hoạch tích hợp duy nhất trên cơ sở hợp nhất hai hệ thống quy hoạch trước đây. Quy hoạch được xây dựng với sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ và các cơ quan trung ương.
Ngày 13/5/2026, UBND TP Hà Nội đã ban hành quyết định phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận phát triển đô thị.
Theo quy hoạch, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính của Hà Nội (126 xã, phường) với diện tích khoảng 3.359 km².
Quy mô dân số được dự báo tăng mạnh trong các giai đoạn phát triển. Đến năm 2035, dân số Thủ đô dự kiến đạt khoảng 14 - 15 triệu người; đến năm 2045 tăng lên 15 – 16 triệu người và đến năm 2065 đạt khoảng 17 - 19 triệu người. Sau mốc này, dân số được kiểm soát ổn định, không vượt quá 20 triệu người.
Về sử dụng đất, tỷ lệ đất xây dựng đô thị dự kiến đạt khoảng 45 - 50% diện tích tự nhiên vào năm 2045 và tăng lên 55 - 60% vào năm 2065. Phần diện tích còn lại sẽ được bảo vệ để duy trì hệ thống vành đai xanh, hành lang xanh và các không gian sinh thái.
Quy hoạch tổng thể xác định mô hình phát triển đô thị theo cấu trúc đa tầng – đa cực – đa trung tâm, trong đó hình thành 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực phát triển. Không gian đô thị được tổ chức theo các hành lang kinh tế gắn với hệ thống giao thông và các tuyến vành đai liên vùng.
Một trong những điểm nhấn quan trọng là phát triển hệ thống đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 1.153 km, kết hợp mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Mô hình này cho phép khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các nhà ga để tạo nguồn lực tài chính đầu tư hạ tầng.
Quy hoạch cũng nhấn mạnh việc tăng cường liên kết vùng giữa Hà Nội với các địa phương lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ và Ninh Bình thông qua hệ thống vành đai, cao tốc và đường sắt.
Trong cấu trúc không gian mới, Sông Hồng được xác định là trục cảnh quan – sinh thái – văn hóa trung tâm của Thủ đô. Hai bên bờ sông sẽ hình thành các không gian công viên, công trình văn hóa và tuyến “con đường di sản” kết nối các khu vực lịch sử.
Ngoài ra, quy hoạch cũng mở ra hướng phát triển không gian đô thị đa tầng, bao gồm hệ thống hạ tầng ngầm cho giao thông, bãi đỗ xe và thoát nước, đồng thời nghiên cứu khai thác “kinh tế không gian tầm thấp” với các ứng dụng như drone logistics hay taxi bay.
Thành phố cũng dự trữ quỹ đất cho cảng hàng không thứ hai ở phía Nam, đồng thời đặt mục tiêu cải thiện môi trường, phục hồi các dòng sông như sông Tô Lịch, sông Nhuệ và sông Đáy, hướng tới phát triển đô thị xanh, thông minh và bền vững.
