Theo dữ liệu từ các hãng theo dõi tàu biển như Kpler, hiện có khoảng 38 triệu thùng dầu thô Iran đang được lưu trữ trên các tàu ngoài khơi châu Á, trong đó hơn 1/3 tập trung tại vùng biển Hoàng Hải, gần bờ biển Trung Quốc.
Đây thực chất là một dạng “kho nổi”, được tích lũy từ trước khi xung đột leo thang.
Song song với đó, lượng dầu tồn kho trên đất liền tại tỉnh Sơn Đông, nơi tập trung các nhà máy lọc dầu tư nhân, cũng đang ở mức cao nhất trong năm. Điều này giúp các nhà máy duy trì hoạt động ngay cả khi nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn.
Các nhà máy này vốn là khách hàng lớn nhất của dầu Iran, bởi loại dầu này thường có giá rẻ hơn do chịu trừng phạt. Trong bối cảnh lợi nhuận lọc dầu ngày càng mỏng, nguồn dầu giá thấp này đóng vai trò sống còn đối với họ. Tháng trước, lượng dầu Iran nhập vào Trung Quốc đã lên mức kỷ lục khoảng 1,8 triệu thùng/ngày, cho thấy sự phụ thuộc lớn của hệ thống này .
Theo giới phân tích, lượng dầu Iran đang “nằm trên biển” có thể đủ cung cấp cho các nhà máy tư nhân Trung Quốc trong khoảng 2-2,5 tháng, giúp họ có thời gian xoay xở trước các cú sốc nguồn cung.
Không chỉ dựa vào kho dự trữ, Bắc Kinh còn chủ động tăng hạn ngạch nhập khẩu dầu thô cho các nhà máy tư nhân, nhằm duy trì sản xuất và ổn định thị trường nhiên liệu trong nước. Đây là một phần trong chiến lược rộng hơn nhằm bảo vệ an ninh năng lượng trước những biến động từ Trung Đông.
Tuy nhiên, “tấm đệm” này không phải là vô hạn. Nếu lệnh phong tỏa của Mỹ kéo dài và dòng dầu từ Iran thực sự bị gián đoạn, nguồn cung bổ sung sẽ trở nên khó khăn hơn. Trước đó, nguồn dầu giá rẻ từ Venezuela, một lựa chọn thay thế quan trọng, cũng đã bị thu hẹp sau các biện pháp kiểm soát của Washington.
Đáng chú ý, giá dầu Iran đã không còn “rẻ” như trước. Nếu trước chiến tranh, dầu Iran có thể được bán với mức chiết khấu tới 10 USD/thùng so với dầu Brent, thì hiện nay đã tăng lên ngang giá, thậm chí có lúc cao hơn. Điều này làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc vẫn đang đóng vai trò trung tâm trong dòng chảy dầu Iran. Ước tính có tới 80-90% lượng dầu xuất khẩu của Tehran được tiêu thụ tại Trung Quốc . Nhiều lô hàng được trung chuyển qua các điểm như Malaysia hoặc Singapore để “che giấu” nguồn gốc trước khi cập cảng.
