Đầu tư ra nước ngoài đang nổi lên như một hướng đi chiến lược của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh dư địa tăng trưởng trong nước dần thu hẹp, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt. Năm 2025, làn sóng này tiếp tục diễn ra mạnh mẽ.
Tổng vốn đầu tư ra nước ngoài cao kỷ lục
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư ra nước ngoài trong năm đạt hơn 1,36 tỷ USD, tăng gần 90% so với năm 2024 - mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Doanh nghiệp Việt đã triển khai 173 dự án đầu tư mới với tổng vốn đăng ký khoảng 1 tỷ USD, tăng gần 66%; đồng thời có 32 lượt dự án điều chỉnh tăng vốn với giá trị bổ sung hơn 360 triệu USD, gấp hơn 3 lần so với năm trước.
Lũy kế đến hết tháng 12/2025, Việt Nam có 1.991 dự án đầu tư ra nước ngoài còn hiệu lực tại 85 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư trên 23,7 tỷ USD.
Năm qua cũng chứng kiến loạt thương vụ “xuất ngoại” thành công của các thương hiệu Việt. Đơn cử, ngày 8/11, Three O'Clock - chuỗi cà phê do một nữ TikToker Việt sáng lập - đã mở được 3 cửa hàng đầu tiên tại thành phố Gurugram (Ấn Độ), chỉ sau 11 tháng ký hợp đồng nhượng quyền quốc tế. Đây là thương hiệu cà phê Việt đầu tiên đặt chân vào thị trường đông dân thứ hai thế giới.
Cùng thời điểm, Nutifood (Việt Nam) và ViPlus Dairy (Australia) đã ký kết hợp tác thành lập liên doanh quốc tế GippsNature, với tổng vốn đầu tư hơn 3 triệu USD.
Trước đó, startup Care With Love (CWL) trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cũng công bố hoạt động tại Campuchia. Hay loạt cà phê Việt cũng “mang chuông đi đánh xứ người” như Trung Nguyên Legend, Cộng cà phê...
Thâu tóm công ty ngoại để thâm nhập nhanh hơn
Doanh nghiệp Việt ồ ạt ra nước ngoài: Từ nhượng quyền đến thâu tóm công ty ngoại (Ảnh: DT).
Ở diễn biến khác, nhiều doanh nghiệp Việt để đi nhanh hơn còn tiến hành thâu tóm công ty ở quốc gia đó. Động thái này tương tự việc các thương hiệu đa quốc gia khi vào Việt Nam, thường sẽ tiến hành M&A các công ty trong nước để đẩy nhanh quá trình thâm nhập thị trường.
Đơn cử, FPT Software (thành viên của Tập đoàn FPT) liên tục “săn” công ty công nghệ ở Nhật Bản, Mỹ, châu Âu, giúp doanh nghiệp không chỉ gia tăng thị phần, mà còn sở hữu công nghệ, nhân lực và chuẩn quản trị quốc tế.
Một “ông lớn” đầu ngành khác là Masan Group (mã chứng khoán: MSN) - công ty của tỷ phú Nguyễn Đăng Quang - đã mua lại nền tảng kinh doanh vonfram của H.C. Starck (Đức), nhờ đó có mặt ở châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Quốc.
Hay Vinamilk (mã chứng khoán: VNM) đã mua toàn bộ cổ phần Công ty Driftwood (Mỹ), mở ra cánh cửa xuất khẩu sữa thành phẩm….
Chuyên gia về nhượng quyền thương hiệu Nguyễn Phi Vân dự báo giai đoạn 2026-2027 sẽ chứng kiến “sự trưởng thành mạnh mẽ” của các thương hiệu Việt trên thị trường toàn cầu. Làn sóng “xuất ngoại doanh nghiệp Việt” sẽ còn tăng tốc, không chỉ đem lại nguồn thu lớn mà còn góp phần nâng tầm vị thế quốc gia trên bản đồ kinh tế thế giới.
Chuyên gia cũng nhấn mạnh sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn “xuất ngoại” không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng địa bàn kinh doanh, mà còn cho thấy bước chuyển quan trọng về chất trong tư duy phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt. Từ chỗ chủ yếu dựa vào thị trường nội địa, nhiều doanh nghiệp đã chủ động coi đầu tư ra nước ngoài là tiền đề để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
Hoạt động đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt cũng đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm môi trường pháp lý và thể chế tại nước đó. Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp ra nước ngoài với sự chuẩn bị pháp lý chưa đầy đủ, dẫn đến phát sinh chi phí, tranh chấp hoặc buộc phải thu hẹp, thậm chí chấm dứt dự án.
Chưa kể, đầu tư ra nước ngoài đòi hỏi chi phí ban đầu lớn, thời gian hoàn vốn dài và năng lực quản trị phức tạp. Chuyên gia kiến nghị doanh nghiệp cũng cần đầu tư chỉn chu về hệ thống, quản trị trước khi ra sân chơi lớn hơn.
