Đại gia Chu Đăng Khoa là ai?
Ông Chu Đăng Khoa sinh năm 1982, nguyên quán tại Nghệ An. Sau thời gian du học tại Australia, ông chuyển sang cư trú và kinh doanh tại Nam Phi trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và kim cương.
Tại Nam Phi, ông Chu Đăng Khoa được xác định là chủ sở hữu khu bảo tồn Voi Game Lodge. Đây là một tổ hợp nghỉ dưỡng và bảo tồn động vật hoang dã, với quy mô khoảng 54 phòng tiêu chuẩn, được thiết kế để phục vụ các tour du lịch safari ngắm thú tự nhiên.
Về lịch sử pháp lý, vào năm 2011, ông từng bị xử phạt tiền và trục xuất khỏi quốc gia này do hành vi tàng trữ trái phép sừng tê giác.
Với khối tài sản khổng lồ, Chu Đăng Khoa gắn với hình ảnh là đại gia bên cạnh những siêu xe đắt tiền hay những bộ sưu tập đá quý quý hiếm. Ông Khoa gắn liền với biệt danh "Khoa Nam Phi" hay "đại gia kim cương".
Ông Chu Đăng Khoa gắn liền với Tập đoàn Thiên Minh Đức (TMD Group). Với vai trò là cổ đông lớn có thời điểm lên đến hơn 31% vốn điều lệ, ông Khoa cùng mẹ mình là bà Chu Thị Thành (Chủ tịch HĐQT) tham gia lãnh đạo công ty này.
CTCP Tập đoàn Thiên Minh Đức được thành lập và đi vào hoạt động từ năm 2001. Đây không chỉ là một doanh nghiệp xăng dầu đơn thuần mà còn là một "đế chế" kinh doanh đa ngành tại miền Trung.
Doanh nghiệp này có hệ sinh thái buôn bán xuất nhập khẩu xăng dầu bán lẻ trên toàn quốc, sau hơn 20 năm hoạt động. Bà Chu Thị Thành là đại gia xăng dầu không chỉ ở khu vực miền Trung mà còn trên cả nước.
Ngoài ra, doanh nghiệp này còn mở rộng kinh doanh trong các lĩnh vực bất động sản, sản xuất giấy, bao bì, dịch vụ nhà hàng, khách sạn,... ở nhiều địa phương.
Nợ doanh nghiệp nghìn tỷ
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ (công bố ngày 4/1/2024), Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức thường xuyên kê khai thuế bảo vệ môi trường (BVMT) lần đầu và hàng tháng sai, thiếu thuế bảo vệ môi trường; không kê khai thuế và kê khai không trung thực số tiền thuế môi trường phải nộp.
Điều này dẫn đến, từ năm 2018 đến hết năm 2021, tổng số tiền thuế BVMT kê khai lần đầu và tổng số tiền thuế BVMT kê khai lại tăng thêm là 3.287 tỷ đồng.
Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, tại thời điểm 31/10/2022, một số đầu mối xăng dầu còn nợ, chưa nộp ngân sách Nhà nước số tiền thuế BVMT là 6.323 tỷ đồng.
Thiên Minh Đức có nhiều sai phạm trong kinh doanh xăng dầu
Tại thời điểm 30/9/2022, có 6/15 đầu mối được thanh tra đang nợ tiền thuế bảo vệ môi trường là 3.219 tỷ đồng.
Đáng lưu ý, mặc dù còn nợ ngân sách tiền thuế BVMT nhưng một số thương nhân đầu mối đã cho một số cá nhân vay, nợ để sử dụng vào mục đích cá nhân hàng nghìn tỷ đồng.
Trong đó, CTCP Tập đoàn Thiên Minh Đức (từ năm 2017 đến năm 2022) cho ông Chu Đăng Khoa, Phó Tổng giám đốc và bà Chu Thị Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) công ty mượn số tiền 7.485 tỷ đồng. Đến thời điểm thanh tra, hai cá nhân nêu trên còn nợ công ty tổng số tiền là 1.396 tỷ đồng.
Được biết, Thiên Minh Đức có thời điểm nợ thuế hơn 728 tỷ đồng và bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn từ tháng 7/2023 - 7/2024. Bà Chu Thị Thành, Chủ tịch HĐQT bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
Tháng 4/2024, doanh nghiệp này cùng 10 đơn vị kinh doanh xăng dầu khác tiếp tục bị Bộ Công Thương nhắc nhở phải nghiêm túc gửi báo cáo kiểm toán chuyên đề Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Cũng trong năm 2024, Tập đoàn Thiên Minh Đức bị quản lý thị trường xử phạt hành chính, tước giấy phép xuất, nhập khẩu xăng dầu 45 ngày (từ 6/3 đến 21/4) do vi phạm điều kiện kinh doanh.
Ngày 17/01/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã chính thức ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến các sai phạm tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức. Bà Chu Thị Thành, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc tập đoàn, cùng các đồng phạm bị khởi tố về hai tội danh: "Tham ô tài sản" và "In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước".
