Đại biểu Quốc hội đề xuất ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 3 tỷ đồng/năm

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, sáng 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) nhận định, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật về thuế có phạm vi tác động rộng, trực tiếp đến khu vực doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người tiêu dùng, kể cả về thu ngân sách Nhà nước.

" Đây là bước điều chỉnh theo tính linh hoạt trong quản lý thuế, đồng thời phản ánh yêu cầu thực tiễn hiện nay. Rất nhiều hộ kinh doanh, người dân có ý kiến về ngưỡng 500 triệu doanh thu. Chính phủ cũng nhìn nhận rõ thực tiễn hiện nay. Mục đích sửa đổi luật về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng là rất cần thiết ", ông Thanh nhấn mạnh.

Dự thảo Luật giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh trong Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Ông Thanh cho rằng quy định này sẽ tăng tính chủ động điều hành phù hợp với thực tiễn khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng.

Vị đại biểu dẫn chứng, cùng là hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nhưng doanh thu có thể chênh lệch rất lớn giữa các quán nhỏ trong khu vực dân cư và chuỗi cửa hàng tại đô thị lớn. Nếu quy định cứng trong luật sẽ khó phản ánh kịp thời biến động giá, lạm phát hoặc thay đổi hành vi tiêu dùng.

Tuy nhiên, đại biểu Thanh đánh giá dự thảo Luật chưa làm rõ được phương án điều chỉnh. Tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 20/1, Ủy ban Kinh tế Tài chính (cơ quan thẩm tra dự án Luật) đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để đảm bảo tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn.

" Tôi đề nghị ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 3 tỷ đồng. 3 tỷ chia đều cho 12 tháng thì doanh thu một tháng khoảng 250 triệu. Với mức doanh thu này, trừ đi các chi phí (thuê mặt bằng, lãi suất, thuê nhân công) thì hộ kinh doanh còn lãi khoảng 10%, tương đương 20 triệu đồng. Nếu gia đình vợ chồng nuôi thêm 2 con thì lãi 20 triệu đồng là mức rất thấp ", ông Thanh nói và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu vấn đề này.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh cũng lưu ý việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế mà thiếu khung định hướng có thể dẫn tới tâm lý thiếu ổn định về chính sách đối với người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ vốn rất nhạy cảm với nghĩa vụ nộp thuế.

Do đó, ông đề xuất cân nhắc hai hướng: quy định một khung cứng trong luật (ví dụ doanh thu tối thiểu và doanh thu tối đa được miễn giảm thuế) để đảm bảo tính ổn định; hoặc xác lập nguyên tắc rõ ràng (như gắn với thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư, chỉ tiêu giá tiêu dùng) để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, có thể dự báo trước.

Với mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, việc cân nhắc quy định cụ thể trong luật cũng là vấn đề cần lưu ý, theo đại biểu, đây không chỉ là tính kỹ thuật lập pháp mà còn liên quan trực tiếp đến nguồn thu ngân sách Nhà nước.

" Ví dụ, mở rộng ngưỡng miễn nộp thuế doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ về ngắn hạn có thể làm giảm thu ngân sách Nhà nước, nhưng về lâu dài có thể tạo dư địa để khu vực này phát triển, mở rộng việc làm và tăng thu nhập thuế bền vững hơn. Do đó đề nghị cần có đánh giá tác động đầy đủ, lượng hóa rõ mức độ ảnh hưởng đến thu ngân sách Nhà nước ", ông Nguyễn Duy Thanh nói thêm.

Cũng cho ý kiến về ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh, đại biểu Phan Đức Hiếu (Đoàn Hưng Yên) kiến nghị quy định trong luật một khung ở mức tối thiểu và mức tối đa. Và sau đó giao Chính phủ quy định một ngưỡng cụ thể.

" Quy định như vậy tôi cho rằng là an toàn nhất và phù hợp nhất với Hiến pháp và Kết luận 18. Tức là vẫn giao cho Chính phủ quyết định một ngưỡng cụ thể, trong khi đó luật vẫn xác định một khung từ tối thiểu đến tối đa. Tôi đề xuất khung này từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng. Và sau đó, Chính phủ sẽ xác định một ngưỡng doanh thu miễn thuế cụ thể trong khoảng 1 tỷ đến 3 tỷ đồng ", đại biểu Hiếu nói.

Theo đại biểu, nếu quy định như trên đảm bảo sự an toàn, phù hợp thực tiễn, chính trị và pháp lý. Đồng thời, đại biểu cho rằng Quốc hội cũng nên quyết định một mức ngưỡng tối thiểu, bởi nếu ngưỡng miễn thuế rất thấp thì liên quan đến gia tăng gánh nặng chi phí cho hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm cả chi phí về nghĩa vụ cũng như chi phí tuân thủ cho cơ quan nhà nước cũng như doanh nghiệp.

Về mức tối đa, nếu quá cao thì vô hình chung lại phải tính toán bài toán là cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí nhưng lại tính đến vấn đề thu ngân sách. Và cũng không loại trừ khả năng nếu như ngưỡng tối đa quá cao, tức là ngưỡng miễn thuế quá cao thì có thể có xu hướng là tình trạng các cơ sở kinh doanh "không muốn lớn", tức là cứ muốn nhỏ mãi.

" Chính vì vậy, tôi đề xuất sửa luật lần này sẽ quy định trong luật là khung từ mức tối thiểu đến mức tối đa, sau đó Chính phủ sẽ quy định một mức cụ thể khi hướng dẫn thi hành luật này ", đại biểu Phan Đức Hiếu cho hay.

Bộ trưởng Tài chính: Ngưỡng chịu thuế 1 tỷ đồng với hộ kinh doanh là hài hoà

Giải trình cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết: " Về ngưỡng doanh thu được miễn hoặc không phải nộp thuế, Bộ Tài chính đã cân nhắc nhiều mặt, tính toán kỹ tác động đến thu ngân sách và đối tượng nộp thuế.

Chúng tôi cho rằng ngưỡng 1 tỷ đồng là hài hòa vào thời điểm hiện nay. Trong Luật cũng đã tiếp thu theo hướng ngưỡng cụ thể thì sẽ giao cho Chính phủ quy định cho phù hợp với diễn biến kinh tế - xã hội trên nguyên tắc là lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ ".

Theo ông Tuấn, ngưỡng 1 tỷ đồng gấp đôi ngưỡng hiện hành với tổng tác động giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Trong đó, đối với hộ và cá nhân kinh doanh, mức miễn đến 1 tỷ đồng làm giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng. Đối với doanh nghiệp nhỏ, (khoảng 256.000 doanh nghiệp), mức giảm thu ngân sách khoảng 2.100 tỷ đồng.

" Bộ Tài chính cho rằng mức này cũng rất là phù hợp với điều kiện hiện hành. Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu tính toán thêm để báo cáo Quốc hội ", ông Ngô Văn Tuấn nói.

Về công tác quản lý thu thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ, luật thuế phải thiết kế đảm bảo tính trung lập, đảm bảo tính hiệu quả. Đảm bảo cái chi phí hành thu thấp nhất và chi phí tuân thủ của người nộp thuế cũng thấp nhất. " Vì thế, cân nhắc rất nhiều mặt thì chúng tôi mới đưa ra cái mức doanh thu là 1 tỷ đồng ", Bộ trưởng nói.

Với vấn đề gia hạn thời gian áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, các đại biểu Quốc hội bày tỏ tán thành và đề nghị Chính phủ nghiên cứu thêm giải pháp giảm sốc, tránh tình trạng khi hết thời hạn ưu đãi sẽ tác động đến sản xuất và thị trường tiêu thụ. Bộ trưởng Bộ Tài chính cam kết tiếp thu ý kiến các đại biểu.