Tranh chấp liên quan đến tiền gửi tiết kiệm, loại hình được xem là an toàn và ổn định nhất trong quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng trên thực tế rất hiếm khi phát sinh. Tuy nhiên vẫn có một số vụ việc hy hữu xảy ra, chủ yếu xoay quanh cách tính lãi suất, cơ chế gia hạn và sự khác biệt trong cách hiểu giữa các bên về điều kiện áp dụng lãi theo từng thời kỳ.
Vụ việc dưới đây phát sinh từ quan hệ gửi tiền tiết kiệm giữa ông Vy Công S (sinh năm 1942) và một ngân hàng có chi nhánh ở tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2019, với tổng cộng 08 sổ tiết kiệm đều có kỳ hạn 12 tháng.
Trong giai đoạn từ cuối tháng 01/2018 đến giữa tháng 5/2019, ông S mở tổng cộng 08 sổ tiết kiệm tại ngân hàng, với các khoản tiền từ 15 triệu đồng đến 132 triệu đồng, áp dụng lãi suất phổ biến 6,6%/năm và 6,8%/năm tùy từng thời điểm gửi. Tổng số tiền gửi là 331,7 triệu đồng.
Sau khi hết các kỳ hạn 12 tháng ban đầu, ông Vy Công S không đến tất toán và không có yêu cầu khác đối với ngân hàng. Theo cơ chế áp dụng tại ngân hàng, các sổ tiết kiệm được tự động gia hạn với thời hạn tương ứng, lãi được nhập vào gốc và chuyển sang kỳ hạn mới với mức lãi suất tại thời điểm đáo hạn của từng kỳ.
Trong quá trình gia hạn từ năm 2018 đến năm 2024, lãi suất áp dụng cho các kỳ tiếp theo biến động theo từng thời kỳ theo các công văn hướng dẫn của ngân hàng, dao động từ 6,8%/năm, 6,6%/năm giảm xuống 5,6%/năm, 5,5%/năm, có thời điểm tăng lên 7,4%/năm, và đối với thời gian quá hạn chuyển sang không kỳ hạn áp dụng mức 0,2%–0,3%/năm tùy thời điểm.
Từ cuối tháng 7/2023 đến đầu tháng 02/2024, ông Vy Công S lần lượt tất toán toàn bộ 08 sổ tiết kiệm. Ngân hàng đã chi trả đầy đủ tiền gốc và lãi cho từng sổ, với số tiền lãi nhận được dao động từ hơn 5,3 triệu đồng đến khoảng 35,8 triệu đồng, tùy theo giá trị tiền gửi và thời gian duy trì từng khoản. Tổng số tiền lãi hơn 108 triệu.
Sau khi nhận tiền, ông Vy Công S cho rằng ngân hàng đã chi trả thiếu tiền lãi đối với cả 08 sổ, tổng số tiền theo yêu cầu là 8,9 triệu đồng, với lập luận rằng lãi suất phải được giữ cố định theo mức tại thời điểm mở sổ từ khi gửi đến khi tất toán. Ngày 12/6/2024, ông khởi kiện yêu cầu ngân hàng trả số tiền lãi còn thiếu và tiếp tục tính lãi trên khoản tiền này từ tháng 5/2023 đến thời điểm xét xử.
Ngày 19/3/2025, Tòa án cấp sơ thẩm ban hành bản án số 01/2025/DS-ST, không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện, xác định việc ngân hàng tự động gia hạn, nhập lãi vào gốc và áp dụng lãi suất tại thời điểm đáo hạn là phù hợp quy định nội bộ và pháp luật về tiền gửi tiết kiệm.
Sau đó, ông Vy Công S kháng cáo trong thời hạn luật định, giữ nguyên yêu cầu về số tiền 8,9 triệu đồng và lãi phát sinh. Vụ việc được Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn thụ lý phúc thẩm ngày 28/4/2025 và đưa ra xét xử ngày 08/7/2025.
Tại cấp phúc thẩm, Hội đồng xét xử xác định việc gia hạn tự động, nhập lãi vào gốc và áp dụng lãi suất mới theo từng thời kỳ là phù hợp với các quyết định nội bộ của ngân hàng, cũng như các công văn điều hành lãi suất trong các năm 2018-2023. Yêu cầu áp dụng một mức lãi suất cố định từ thời điểm mở sổ đến khi tất toán không phù hợp với cơ chế tiền gửi có kỳ hạn.
Ngày 08/7/2025, Tòa án cấp phúc thẩm tuyên không chấp nhận kháng cáo của ông Vy Công S, giữ nguyên bản án sơ thẩm, đồng thời miễn án phí phúc thẩm cho ông do thuộc đối tượng được miễn.
if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });
