Chứng khoán Việt Nam được nâng hạng

Quyết định được FTSE Russell nêu trong báo cáo phân loại các thị trường chứng khoán giữa kỳ, ngày 8/4.

"Ban quản trị chỉ số FTSE Russell (IGB) xác nhận hài lòng với tiến độ triển khai mô hình kinh doanh chứng khoán nước ngoài (global broker) - yếu tố thiết yếu để hỗ trợ việc mô phỏng chỉ số. Do đó, Việt Nam vẫn nằm trong kế hoạch nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9", báo cáo viết.

Theo FTSE Russell, việc đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu sẽ được thực hiện theo nhiều đợt, bắt đầu từ tháng 9 năm nay và hoàn tất trong năm sau. Tỷ trọng đợt đầu tiên là 10%, sau đó thêm 20%, 35% và cuối cùng 35%. Điều này nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra phù hợp với năng lực của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Việc nâng hạng giúp thị trường thu hút thêm dòng vốn quốc tế quy mô lớn. Một số công ty chứng khoán ước tính có khoảng 6-8 tỷ USD vốn ngoại rót vào Việt Nam, còn Bộ phận nghiên cứu đầu tư toàn cầu HSBC cho rằng con số có thể lên đến 10,4 tỷ USD trong kịch bản lạc quan nhất. Các ước tính gồm vốn từ quỹ chủ động lẫn thụ động.

Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán HSC cho rằng thị trường sẽ đón khoảng 300-500 triệu USD từ các quỹ thụ động trong đợt tái cơ cấu danh mục vào tháng 9. Còn chuyên gia Công ty Chứng khoán SSI dự báo dòng vốn thụ động khoảng 1,67 tỷ USD sẽ được giải ngân trải dài từ 3-5 quý, tương tự trường hợp nâng hạng của Arab Saudi năm 2019.

Việt Nam ước tính chiếm tỷ trọng 0,037% trong rổ FTSE Global All Cap; 0,024% trong FTSE All-World; 0,35% thuộc FTSE Emerging All Cap và 0,227% rổ FTSE Emerging Index. Các tỷ trọng này đều cao hơn so với lần cập nhật thông tin nâng hạng hồi tháng 11/2025.

32 cổ phiếu đủ điều kiện vào rổ chỉ số FTSE Global All Index, trong đó 5 mã vốn hóa lớn gồm HPG, VCB, BID, VIC và VHM.

FTSE Russell đánh giá kể từ kỳ đánh giá thường niên năm ngoái, Việt Nam đã tiếp tục phát triển mô hình "global broker". Cụ thể, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 08 cho phép nhà đầu tư ngoại có thể đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài để chuyển lệnh vào công ty chứng khoán trong nước, thay vì phải mở tài khoản trực tiếp tại Việt Nam. Thông tư này cũng cho thấy những cải tiến về loại bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch.

Cách đây nửa năm, FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam đáp ứng tất cả tiêu chí của nhóm thị trường mới nổi thứ cấp (secondary emerging marketet). Tuy nhiên, chứng khoán Việt vẫn cần "vượt qua" đợt đánh giá giữa kỳ về cải thiện khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư toàn cầu.

FTSE Russell là một trong ba tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới, bên cạnh MSCI và S&P Dow Jones Indices. Các sản phẩm chỉ số của tổ chức này được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu, khách hàng sử dụng gồm các công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính, ngân hàng và tổ chức đầu tư khác.

FTSE Russell phân loại thị trường chứng khoán thành 4 nhóm, gồm phát triển (developed), mới nổi tiên tiến (advanced emerging), mới nổi thứ cấp (secondary emerging) và cận biên (frontier). Nhiều quốc gia ở châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Qatar nằm trong nhóm mới nổi thứ cấp như Việt Nam.

Nhiều cải cách đang được nhà chức trách triển khai như bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (prefunding), nâng chuẩn công bố thông tin, nới room ngoại và áp dụng cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP). Các bước đi này được kỳ vọng giúp thị trường tiến gần tiêu chí nâng hạng của MSCI thời gian tới.