Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán - Ảnh: SSC
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 sáng 20-3, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã đưa ra các giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới.
Phát triển nguồn cung: mở rộng và nâng cao chất lượng thị trường
Đối với thị trường cổ phiếu, bà Phương cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế nhằm rút ngắn thời gian IPO và niêm yết.
Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tham gia niêm yết, thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết, cũng như nâng cao chuẩn mực quản trị và minh bạch thông tin.
Một điểm đáng chú ý đưa ra khác là việc phối hợp từ cơ quan quản lý thị trường chứng khoán với Bộ Khoa học và Công nghệ để xây dựng phân khúc giao dịch riêng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và start-up.
Ủy ban cũng đặc biệt chú trọng tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, khi hiện nay nhà đầu tư cá nhân chiếm tới 90% giá trị giao dịch, một trong các yếu tố khiến thị trường dễ biến động theo tâm lý ngắn hạn.
Theo đó, mục tiêu của cơ quan quản lý đặt ra là thúc đẩy sự phát triển của các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và xây dựng thêm các bộ chỉ số mới (chỉ số ngành, chỉ số xanh) nhằm thu hút dòng vốn dài hạn.
Với nhà đầu tư nước ngoài, Ủy ban Chứng khoán sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, mở rộng "room ngoại" trong các ngành phù hợp, yêu cầu công bố thông tin bằng tiếng Anh. Đồng thời triển khai mô hình Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào năm 2027. Có các công cụ phòng ngừa rủi ro tỉ giá và cơ chế đối thoại định kỳ sẽ được duy trì để hỗ trợ khối ngoại.
VCBF: mức độ hiểu biết tài chính của nhà đầu tư còn hạn chế
Tham luận tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán Vietcombank (VCBF), đề cập một trong những khó khăn rất lớn của thị trường Việt Nam hiện nay là mức độ hiểu biết tài chính của nhà đầu tư còn hạn chế.
Phần lớn nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua giao dịch trực tiếp cổ phiếu và thường chịu ảnh hưởng mạnh của tâm lý thị trường.
Thống kê VCBF đưa ra khoảng 75-80% giao dịch trên thị trường chứng khoán là từ nhà đầu tư cá nhân với các hiểu biết rất hạn chế về đầu tư. Tương tự như vậy, nhà đầu tư cá nhân sẵn sàng mua trái phiếu phát hành riêng lẻ với lợi suất cao mà không đánh giá được khả năng trả nợ của nhà phát hành.
"Nếu nâng được năng lực tài chính cá nhân, kiến thức về tương quan giữa lợi nhuận và rủi ro, tư duy đầu tư theo mục tiêu và thói quen đầu tư dài hạn, chúng ta sẽ đồng thời giải quyết nhiều mục tiêu: bảo vệ nhà đầu tư, phát triển ngành quỹ, cải thiện chất lượng dòng vốn và giảm mức độ đầu cơ cảm tính trên thị trường", lãnh đạo VCBF nêu quan điểm.
Một điển hình mà VCBF cho rằng Việt Nam có thể học tập là Ấn Độ. Theo Hiệp hội Quỹ tương hỗ Ấn Độ, tổng tài sản quỹ tương hỗ tại nước này đã tăng từ khoảng 10.000 tỉ rupee năm 2014 lên hơn 50.000 tỉ rupee năm 2024.
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng này là chiến dịch truyền thông quốc gia "Mutual Funds Sahi Hai" nhằm nâng cao nhận thức của công chúng về đầu tư quỹ.
Cần xây dựng chương trình giáo dục tài chính quốc gia về đầu tư dài hạn. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nên đưa chương trình giáo dục về lập kế hoạch tài chính cá nhân, theo CEO VCBF.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, trọng tâm là nâng cao hiểu biết tài chính thông qua giáo dục đầu tư trong trường học và truyền thông đại chúng, đồng thời siết chặt chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ môi giới và tư vấn.
Song song với hai trụ cột cung - cầu, Ủy ban Chứng khoán đang xây dựng hệ thống giám sát tổng thể, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát thị trường, đồng thời đẩy mạnh nâng cấp hạ tầng công nghệ và hệ thống giao dịch.
