Campuchia dự kiến sẽ xây dựng nhà máy lọc dầu đầu tiên của nước này trong vòng 3 năm tới, nhằm tăng cường an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào các sản phẩm dầu mỏ nhập khẩu.
Thông tin trên do Bộ trưởng Bộ Khai khoáng và Năng lượng Campuchia Keo Rottanak cho biết với báo giới trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp Campuchia-ASEAN 2026 (CABS 2026) tại Phnom Penh ngày 4/3.
Phát biểu của bộ trưởng Campuchia được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh và rơi vào tình trạng hỗn loạn. Eo biển Hormuz bị đóng cửa, cắt đứt một trong những tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) quan trọng nhất thế giới. Hậu quả làm thiếu hụt 20% lượng dầu toàn cầu và làm gián đoạn 18% vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không, buộc các hoạt động hậu cần phải thay đổi đột biến.
Ông Rottanak cho biết Campuchia hiện thiếu cả nhà máy lọc dầu và cơ sở lưu trữ dầu thô để chế biến, khiến nước này phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu tinh chế.
“Chính phủ hiện đang thảo luận với một số công ty đầu tư để tiến hành xây dựng nhà máy lọc dầu tại Campuchia. Nếu mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch, chúng tôi kỳ vọng nhà máy lọc dầu sẽ được hoàn thành trong vòng 3 năm tới”, ông Rottanak cho biết.
Theo lời bộ trưởng, Campuchia chủ yếu dựa vào các sản phẩm dầu mỏ tinh chế nhập khẩu, chủ yếu là xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay, từ các nhà máy lọc dầu của các nước láng giềng. Do không có năng lực lọc dầu trong nước, Campuchia phải nhập khẩu gần như toàn bộ nhiên liệu dầu để phục vụ vận tải, công nghiệp và sản xuất điện.
Ông Rottanak giải thích rằng Campuchia trước đây chưa từng lên kế hoạch xây dựng nhà máy lọc dầu vì những dự án này đòi hỏi vốn đầu tư lớn và một thị trường nội địa đủ lớn để có tính khả thi về mặt kinh tế. Trong những năm trước, cựu Thủ tướng Hun Sen đã từng xem xét khả năng xây một nhà máy lọc dầu, nhưng nhu cầu nhiên liệu của Campuchia vào thời điểm đó được cho là quá thấp.
Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, đô thị hóa và sự gia tăng sở hữu phương tiện cá nhân đã làm gia tăng tiêu thụ năng lượng của Campuchia trong thập kỷ qua. Dữ liệu của chính phủ cho thấy nhu cầu nhiên liệu tiếp tục tăng cùng với sự mở rộng trong lĩnh vực sản xuất, logistics và du lịch.
Các nhà phân tích năng lượng cho rằng một nhà máy lọc dầu trong nước có thể cải thiện ổn định nguồn cung nhiên liệu và giảm chi phí vận chuyển liên quan đến việc nhập khẩu các sản phẩm lọc dầu. Điều này cũng có thể tạo ra những cơ hội đầu tư mới vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ như các kho chứa, đường ống và các cơ sở hóa dầu.
Việc Campuchia đẩy mạnh phát triển năng lực lọc dầu diễn ra trong bối cảnh nước này cũng đang mở rộng hoạt động thăm dò dầu khí trong nước. Năm 2020, Campuchia đã sản xuất được lô dầu ngoài khơi đầu tiên từ mỏ dầu Apsara ở Vịnh Thái Lan, mặc dù sau đó hoạt động sản xuất bị đình trệ do những khó khăn tài chính của chủ đầu tư.
Nếu được triển khai theo kế hoạch, dự án nhà máy lọc dầu sẽ đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với ngành năng lượng của Campuchia và có thể định hình lại vai trò của nước này trong chuỗi cung ứng nhiên liệu khu vực.
Theo Bộ Thương mại Campuchia, giá nhiên liệu trong nước sẽ tăng theo xu hướng thị trường toàn cầu. Ông nói thêm rằng xung đột ở Trung Đông đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng từ 5% đến 25%, và giá cả tăng cao có thể góp phần gây áp lực lạm phát ở Campuchia.
Theo số liệu của chính phủ, nhập khẩu dầu diesel, xăng và khí đốt của Campuchia đạt gần 220 triệu USD trong tháng 1, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Singapore là nhà cung cấp nhiên liệu tinh chế lớn nhất cho Campuchia sau khi nhập khẩu từ Thái Lan tạm dừng vào năm 2025 do các cuộc đụng độ biên giới giữa 2 nước trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
Việt Nam, Malaysia, Trung Quốc và các quốc gia khác cũng vẫn là những nguồn cung cấp nhiên liệu chính, đặc biệt là LPG và các sản phẩm dầu mỏ khác được vận chuyển bằng đường sông và đường biển.
Tham khảo: Khmertimes
