Một trong những vấn đề “nan giải” trước đây của các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) tại Việt Nam, đặc biệt là các startup công nghệ, đó chính là nhận vốn đầu tư từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó đa phần là quỹ quốc tế.
Theo đó, để nhận được đầu tư từ các quỹ mạo hiểm đến từ quốc tế và để các quỹ này rót vốn vào các startup tại Việt Nam, phải tiến hành rất nhiều thủ tục nhiêu khê và tốn rất nhiều thời gian.
Thậm chí, nhiều startup phải mất vài tháng đến cả năm mới hoàn thiện được thủ tục và lúc đó thì nguồn lực cũng cạn dần.
Chính vì thế, để sớm nhận được nguồn vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế này, đa phần các startup Việt phải tiến hành “di cư” sang Singapore, tức là chuyển đổi chủ sở hữu sang một công ty mẹ ở nước này để nhận vốn, vì khi đó thủ tục sẽ đơn giản hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, theo ông Hoàng Đức Trung, phụ trách điều hành Quỹ Đầu tư mạo hiểm TPHCM, ngày 17/4 vừa qua, Quỹ Đầu tư mạo hiểm TPHCM (HCM VIF JSC) chính thức ra mắt, với quy mô ban đầu 500 tỷ; cùng với đó đi kèm là các cơ chế của Nghị quyết 98 đã tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt cho các startup công nghệ ngay tại sân nhà.
Cụ thể, với cơ chế “miễn trừ trách nhiệm” đã xoá bỏ rào cản tâm lý của vốn nhà nước. Trước đây, nguồn vốn từ nhà nước rất khó rót vào các startup vì quy định bảo toàn vốn.
Các startup thường có rủi ro cao, nếu thất bại, người quản lý quỹ sẽ đối mặt với các vấn đề liên quan đến pháp lý.
Giờ đây, theo Nghị quyết 98, TPHCM lần đầu tiên cho phép cơ chế chấp nhận rủi ro và miễn trừ trách nhiệm hình sự/dân sự cho các cá nhân quản lý quỹ nếu quy trình đầu tư đúng quy định nhưng dự án vẫn thất bại.
Điều này giúp quỹ dám “đánh cược” vào các công nghệ mới nổi như AI, bán dẫn hay công nghệ Xanh.
Với mô hình công – tư, cũng sẽ không còn nỗi lo “địa phương hoá” quá mức, khi quỹ vận hành theo mô hình Công ty Cổ phần (vốn nhà nước chiếm khoảng 40%, còn lại là tư nhân).
Ông Hoàng Đức Trung cho biết, trước đây các quỹ hỗ trợ của nhà nước thường đi kèm nhiều thủ tục hành chính rườm rà, hiện nay quỹ hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, bảo đảm tính tự chủ, ra quyết định dựa trên dữ liệu và tiềm năng thị trường, thay vì chỉ dựa trên các chỉ tiêu hành chính.
Cũng theo ông Trung, sự ra đời của Quỹ Đầu tư mạo hiểm TPHCM còn giúp các startup tại Việt Nam không còn phải lặn lội sang Singapore làm đẹp hồ sơ để gọi vốn và nhận đầu tư từ các quỹ.
Bởi Quỹ Đầu tư mạo hiểm TPHCM khi rót vốn vào startup sẽ trở thành vốn mồi, giúp các startup hoàn thiện sản phẩm, mở rộng thị trường và phát triển kinh doanh.
Khi đã có Nhà nước và các tổ chức tài chính lớn trong nước bảo trợ, các quỹ quốc tế sẽ yên tâm hơn khi rót vốn vào công ty có trụ sở tại Việt Nam, giảm bớt áp lực phải thực hiện cấu trúc "Flip" (chuyển đổi chủ sở hữu sang công ty mẹ ở Singapore).
Một điều đáng chú ý nữa là TPHCM đang tiến hành nhiều ưu đãi thuế “khủng” cho các startup và nhà đầu tư. Theo đó, đối với startup sẽ miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn nhất định (thường là 5 năm) cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Đối với nhà đầu tư, Thành phố sẽ tiến hành miễn thuế thu nhập cá nhân/doanh nghiệp đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp, quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Thành phố. Đây là cú hích lớn để các "Shark" và các quỹ ngoại rót vốn trực tiếp vào thực thể tại Việt Nam.
“Với các ưu đãi này, các startup Việt không cần phải qua Singapore đặt trụ sở để nhận các ưu đãi về thuế nữa mà có thể đặt trụ sở công ty ngay tại Việt Nam”, ông Trung chia sẻ.
