"Chúng tôi đã thực hiện một ca ghép đa tạng đặc biệt, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam triển khai thành công kỹ thuật ghép gan domino - phương pháp tối ưu hóa nguồn tạng hiến vốn còn khan hiếm", PGS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, nói sáng 19/3, sau một tuần diễn ra ca ghép lịch sử.
Bệnh nhân ghép tim, gan hiện ổn định sức khỏe. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Hai người nhận tạng hiện đều tỉnh táo, tự ngồi dậy và ăn uống bình thường. Trước đó, ngày 11/3, các chuyên gia chẩn đoán người phụ nữ 42 tuổi chết não do tai nạn giao thông và quyết định lấy tim, gan, hai thận cùng một số mô để cứu người. Trong danh sách chờ ghép, một nam giới 53 tuổi mắc bệnh hiếm amyloidosis di truyền mang tình trạng phức tạp nhất. Căn bệnh này khiến cơ thể người bệnh sản sinh protein bất thường, tích tụ và phá hủy dần các cơ quan, đặc biệt gây suy tim tiến triển.
Nhằm loại bỏ nguồn sản xuất protein đột biến và thay thế cơ tim hỏng, kíp mổ quyết định ghép tim và gan đồng thời cho ông. Lúc này, lá gan của chính ông vẫn hoàn toàn khỏe mạnh, chưa xơ hay suy giảm chức năng. Thay vì vứt bỏ, các phẫu thuật viên lập tức lấy bộ phận này ghép cho người đàn ông 64 tuổi đang đối mặt ung thư gan trên nền viêm gan B, vốn có tiên lượng sống chỉ tính bằng tháng.
PGS.TS Nguyễn Quang Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Ghép tạng, giải thích kỹ thuật ghép domino cho phép tận dụng tối đa nguồn tạng. Dù sản xuất protein bất thường, lá gan của người mắc amyloidosis vẫn hoạt động tốt nhiều năm khi chuyển sang cơ thể mới. Người mắc ung thư gan giai đoạn cuối thay vì chỉ sống thêm 6-12 tháng nay kéo dài tuổi thọ lên 7-10 năm.
Giới y khoa thế giới ứng dụng phương pháp này từ năm 1995 với hơn 1.200 ca. Khoảng 3,3-21% người nhận gan domino xuất hiện triệu chứng thần kinh sau 5-10 năm, do đó y bác sĩ chỉ cần theo dõi và can thiệp kịp thời để họ chung sống khỏe mạnh với tạng mới ít nhất 10-15 năm.
Các bác sĩ thực hiện ca ghép đa tạng cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Khám chữa bệnh, đánh giá ca ghép này đánh dấu sự phát triển vượt bậc, khẳng định Việt Nam làm chủ hoàn toàn các kỹ thuật ghép tạng khó nhất. Hiện, Việt Nam là nước đầu tiên ở Đông Nam Á thực hiện thành công kỹ thuật này.
Bệnh viện Việt Đức có nhiều đột phá về ghép đa tạng. Nhiều tuần liên tiếp, nơi này thực hiện ghép tạng cho loạt bệnh nhân, bao gồm cả những ca ghép đồng thời như tim - gan, tim - phổi, gan - thận. Đến nay, tổng số ca ghép tạng từ người hiến sống và chết não tại viện này đạt gần 3.000 ca trường hợp, gồm ghép tim, phổi, gan và thận.
