Loài rau mang tên khoa học Porphyra crispata, thường sinh trưởng phong phú tại các tỉnh duyên hải. Rau đá biển sở hữu thân hình mảnh mai tựa sợi chỉ, khoác lên mình sắc nâu tím đặc trưng, mọc thành từng cụm dày đặc, bám chặt vào bề mặt ghồ ghề của đá. Nhìn từ xa, hình dáng của chúng khá tương đồng với chân con vịt, bởi lẽ đó, loài rau này còn được người dân địa phương trìu mến gọi bằng cái tên rau câu chân vịt.
Rau chân vịt từng là loại rau dại mọc ở vùng biển.
Trong tâm thức của người dân miền biển, rau đá biển tựa như một "báu vật trời ban", hàm chứa giá trị dinh dưỡng dồi dào cùng tiềm năng kinh tế không nhỏ. Thuở trước, rau đá biển mọc nhiều vô kể, song phần lớn chỉ xuất hiện trong những bữa cơm đạm bạc, giản dị của người dân nghèo ven biển, hiếm khi được mang ra trao đổi, mua bán. Thế nhưng, giờ đây, loại rau dại năm nào đã vươn mình trở thành một đặc sản trứ danh, được du khách thập phương biết đến, từ đó trở thành mặt hàng được các thương lái săn đón, thu mua và vận chuyển về đất liền tiêu thụ.
Sinh tồn nơi đá biển khắc nghiệt, việc khai thác rau đá biển đòi hỏi sự tỉ mỉ và kỹ thuật riêng biệt để có thể thu hoạch thành công. Khi thủy triều rút xuống, người dân vùng biển kiên nhẫn men theo dòng nước đang lui dần, khéo léo hái từng cọng rau đá. Dụng cụ thu hái vô cùng đơn giản, chỉ với chiếc thau đựng và chiếc liềm nhỏ bé.
Ngày trước, sản lượng rau đá biển thu hoạch được rất lớn, nhưng giá trị kinh tế lại vô cùng khiêm tốn, chỉ vài chục nghìn đồng cho mỗi kilogram rau khô. Hiện tại, tại Phú Quốc, rau đá biển đã khẳng định vị thế là một đặc sản quý, được trang trọng bày bán trên khắp các sàn thương mại điện tử với mức giá lên tới khoảng 800.000 đồng/kg.
Trong tâm thức của người dân miền biển, rau đá biển tựa như một "báu vật trời ban", hàm chứa giá trị dinh dưỡng dồi dào cùng tiềm năng kinh tế không nhỏ.
Lý giải cho mức giá "ngất ngưởng" của loại rau dại mọc tràn lan nơi biển cả này nằm ở đặc tính hoàn toàn tự nhiên, không thể gieo trồng theo quy trình sản xuất công nghiệp như các loại rau khác. Thêm vào đó, để có được 1kg rau đá biển khô, người dân phải thu hoạch và phơi khô tới 10kg rau đá biển tươi, chưa kể đến hàng loạt công đoạn phơi sấy tỉ mỉ, kéo dài nhiều ngày.
Sau khi thu hoạch, rau đá biển cần được ngâm kỹ để loại bỏ hoàn toàn đá, sạn, cát…. Tiếp đó, rau được rửa sạch, cho vào nồi cùng lượng nước vừa đủ, thêm vào một nắm lá me tươi (lá non hay lá già đều dùng được), đun sôi trong vài phút. Sau khi nhấc khỏi bếp, hỗn hợp được lọc qua vải mùng thưa, thêm nước đường với độ ngọt vừa phải, để nguội và thưởng thức. Đó chính là món rau câu huyền thoại của người dân Phú Quốc, mang hương vị ngọt mát, thanh nhiệt và tốt cho sức khỏe.
Không chỉ vậy, rau đá biển còn có thể chế biến đa dạng thành nhiều món ăn hấp dẫn như nấu chè, nấu canh, làm gỏi, hay hầm chung với thịt lợn, nấu canh với thịt, cá. Trong những bữa ăn thường nhật của người dân Phú Quốc, món rau đá không chỉ là một loại thực phẩm mà còn đóng vai trò cân bằng hương vị, đặc biệt khi ăn kèm với các món ăn nhiều dầu mỡ. Những ngày Tết, khi các món chiên xào và bia rượu trở nên phổ biến, một bát canh rau đá lại mang đến sự tỉnh táo và sảng khoái lạ thường.
Rau chân vịt có thể chế biến đa dạng thành nhiều món ăn hấp dẫn như nấu chè, nấu canh, làm gỏi, hay hầm chung với thịt lợn, nấu canh với thịt, cá.
Nhiều người tìm đến rong đá biển bởi những lợi ích to lớn cho sức khỏe mà nó mang lại. Một số lợi ích tiêu biểu có thể kể đến như: giảm thiếu máu, chống lại sự thiếu hụt sắt, ổn định tế bào hồng cầu máu, ổn định năng lượng, cải thiện chức năng tuyến giáp, hỗ trợ trị liệu chức năng thần kinh và tăng khả năng phục hồi sức khỏe, thanh nhiệt giải độc cơ thể.... Chính những công dụng tuyệt vời này đã biến rau đá biển trở thành một món quà biếu được giới nhà giàu vô cùng ưa chuộng.
