Bé N. (8 tuổi, Hà Nội) được phát hiện sưng mắt cá chân trái từ năm 4 tuổi. Nghĩ con chấn thương khi vui chơi, gia đình chỉ xoa dầu, theo dõi tại nhà. Nhưng tình trạng không giảm, bé được đưa đi khám và phát hiện u đầu dưới xương mác chân trái.
Khi đó, trẻ đã được phẫu thuật lấy u, làm giải phẫu bệnh. Sau mổ, sức khỏe ổn định, bé sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, việc tái khám định kỳ bị gián đoạn.
Cuối tháng 1/2026, chân trái của bé đột ngột sưng to, đau nhiều, đi lại khó khăn. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, kết quả cho thấy khối u Chondrosarcoma (u sụn ác tính) tái phát ở đầu dưới xương mác trái, phá hủy toàn bộ mắt cá ngoài và chèn ép mạch máu, thần kinh quanh cổ chân, bệnh chưa di căn.
Giữ lại đôi chân lành lặn cho trẻ
Các bác sĩ tiến hành cắt bỏ toàn bộ khối u cho trẻ theo nguyên tắc ung thư xương, diện cắt âm tính (R0). Sau hội chẩn, ê-kíp lựa chọn ghép chỏm xương mác có cuống mạch kèm đảo da để tái tạo phần khuyết hổng.
TS.BS Hoàng Hải Đức, Trưởng khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết: “Điểm khó nhất của ca mổ không nằm ở việc ghép xương đơn thuần mà là tái tạo một cấu trúc chịu lực - giữ trục - giữ vững cổ chân cho bệnh nhi còn nhỏ tuổi.
Ca phẫu thuật phải giải quyết đồng thời khuyết hổng xương sau cắt u theo nguyên tắc ung thư, khuyết da do cắt rộng và yêu cầu vi phẫu nối mạch trên mạch máu nhỏ của trẻ.
Việc lấy vạt chỏm xương mác có cuống mạch để làm vật liệu ghép đòi hỏi bóc tách tinh tế để bảo tồn thần kinh mác chung và tối ưu tưới máu vạt; cố định xương phải đủ vững nhưng không được làm tổn hại sụn tăng trưởng.
Ở trẻ 8 tuổi, nếu không tái tạo mắt cá ngoài đúng cấu trúc, nguy cơ mất vững, lệch trục dạng valgus (vẹo ngoài) sẽ tăng dần theo thời gian phát triển, kéo theo đau, hạn chế vận động và nhiều lần can thiệp chỉnh trục về sau.
Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ, đòi hỏi cắt u en bloc kết hợp vi phẫu nối mạch trên hệ mạch nhỏ của trẻ, tái tạo hệ thống dây chằng cổ chân nhằm đảm bảo chức năng vận động lâu dài.
Sau mổ, trẻ hồi phục tốt, xương ghép đúng vị trí, tưới máu ổn định, vận động và cảm giác các ngón chân bình thường. Sức khỏe bệnh nhi ổn định, không cần hóa trị bổ sung.
Bệnh nhi được xuất viện đúng dịp 27/2 như minh chứng cho nỗ lực không ngừng của đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương trong hành trình giành giật lại cơ hội sống trọn vẹn cho người bệnh. Giữ lại được đôi chân cho một trẻ nhỏ không chỉ là thành công về mặt kỹ thuật, mà còn là cách trao lại cho các em tương lai.
